MƯA QUA PHỐ NHỎ

Tháng sáu ngày đi trong sướt mướt,
Suốt cả chiều  giọt dài giọt ngắn rơi rơi
Đêm thâu đêm ngoài trời mưa  tí tách.
Sáng buồn buồn không ánh nắng bình minh.
Tháng sáu mưa dầm trên phố nhỏ ,
Những con đường ngập nước ướt chân ai,
Em có về qua phố cũ ngày mưa,
Có đi qua  những kỷ niệm ngày thơ ấu.
Những ngôi trường mùa hè cổng cài lớp đóng .
Im ỉm sân buồn chỉ có cỏ xanh  xanh.
Hàng  phượng vĩ đỏ hoa chờ em đó,
Chờ biết bao mùa hè  năm tháng phôi pha
Thời gian trôi vật đổi sao dời
Nhưng  tháng sáu vẫn mưa buồn như bao năm cũ.
Chỉ có mưa là không chi thay đỏi
Vẫn rơi rơi thấm ướt  suốt  cuộc đời.
Vẫn dầm dề qua những ngày tháng sáu
Cho hoa lá rũ đầm đìa nước mắt
Và những con đường ngập nước, đất đỏ trôi trôi.
Tháng Sáu về, mùa mưa cao nguyên qua phố cũ
Chỉ em thôi , là lâu mãi vẫn chưa về.

BẦY CON GÁI NƠI PHỐ CŨ

Không phải mùa thu mưa bay nha , cũng không phải mùa xuân rộn rã mà cứ vào đông là trái tim già của mình lại thổn thức. Như nao nao như nhớ nhớ thương thương về những ngày thơ ấu cũ trên phố nhỏ vùng cao nguyên..Sao nhỉ, có lẻ trời gió lạnh se sắt nó thấm vào hồn người, len lỏi vào những ngăn tim , nơi lưu giữ bao kỷ niệm  xưa.

Thời ấy Phố Ban Mê nhỏ xiu xiu, không phải nhỏ về địa lý, mà nhỏ vì đất rộng thưa dân. Có khi nhỏ vì mình còn nhỏ, cái thế giới của mình chỉ là những con đường từ nhà đến trường. Phố chỉ là quanh quanh những ngả tư Quang Trung, Nguyễn Thái Học, Y Jut, A Ma Trang  Long, Lý Thường Kiệt, Phan Chu Trinh. Nơi xa nhất về phía đường Hùng Vương mình từng đi đến đó là Thác Nhà Đèn, nơi xa nhất phía cuối đường Hàm Nghi tụi mình lang thang đến là Châu Sơn, vậy là đã xa lắm .   
 Nhưng trong cái ý nghĩ của mình vẫn lưu giữ đến bây giờ ,  là phố bé xiu vậy , ít người thế mà sao có nhiều  người đẹp quá. Con nhà ai mà cứ cả bầy, có nhà một bầy con trai sầm sầm, có nhà một bầy con gái lứa lứa với nhau. Có nhà có hẵn một bầy con trai và một bầy con gái vị chi là mười bốn, mười  sáu đứa, ui, thời của con bầy cháu đống.

Người ta bảo kỷ niệm bao giờ cũng đẹp, hay mắt mình thiên lệch kiểu như cứ hoa hậu  làng ta là đẹp nhất thế giới vậy đó. Cũng không biết nữa, chắc vừa có sự ưu ái của mình mà cũng vừa là những nét đẹp tự nhiên ngây thơ, không điểm trang, không son phấn.  Mình nhớ những ngày chủ nhật đến Nhà thờ , hay những sáng ngày thường áo dài đến trường , họ đi cả bầy chị em ai cũng xinh hết. Ở ngã tư nhà mình thôi nhìn xuống là chị em chị Mị ( học trên mình một lớp ), nhìn lên là chị em nhà bạn mình bạn Hoàng Anh , chị Thảo, Thanh,  Ngọc ( em Thầy Bùi Thế Vĩnh ), đi xa lên chút nữa nơi góc đường Lý Thường Kiệt, có chị em nhà Xuân Hồng , chị Mai Anh, chị Mai Loan ….còn nhiều cô nữa nhưng mình chỉ nhớ được mấy người lớn , mấy cô càng bé càng xinh hơn. Góc đường bên kia là mấy chị em nhà cà phê Ban Mê, Điệp, Ánh…. Đi lên xóm đạo có chị em Hằng Nga , Mai, Hà… đến sáu bảy cô chi đó ai nấy đều xinh.  Lúc mình lớn hơn, vào học  trường Tổng Hợp, mình ngưỡng mộ nhất là chị em nhà bạn Nhẫn, chị Nhiều, chị Đa, có cô Hậu sau này là phu nhân của Thầy Trần Đại Hiền, mấy chục năm sau giờ Cô vẫn xinh đẹp như lúc ngắm cô những ngày mình còn bé. Tiếp đến chị em nhà  cô bạn mình  Kim Hoa Kim Hạnh , Lan, Hồng , Oanh... vừa xinh xắn lại giỏi văn  thơ. Chi em nhà Bích Tuyền, chị Toàn, Bích Tường  vừa đẹp  vừa hát hay. Hay mấy cô chị em Nhà sách văn, có cô chị lớn nhất,  mà ông anh mình đến mượn sách  rùi trồng cây si luôn. Và vẫn còn nhiều những  bầy con gái  khác nữa, theo mắt nhìn mỗi người, có khi còn đẹp hơn những  tên mình vừa kể,  là các đấng thư sinh sẽ nhớ kỷ hơn mình nữa,  mình chỉ gợi ra thế thôi.

Đặc điểm của những ngôi nhà có bầy con gái đẹp là kín cổng cao tường, có một ông Bố khó đăm đăm, khuôn mặt cứ lạnh như tiền vậy.  Mà sao không làm mặt lạnh  được, mấy tên cá lóc, choai choai nó lượn lờ trước cổng ngày đêm, nó đứng ở gốc cây , góc đường , nó rình rình ném lá thơ có cột cục đá  vào sân.  Hồi đó không có facebook để  hẹn hò, không có phone để nhắn tin, những cây si chỉ âm thầm đi theo nàng mỗi giờ tan học, đến nhà cô bé chạy vào nhà đóng sầm cổng lại , như khép lại những nổi thương nhớ  của những chàng trai.

Bây giờ chắc phải nhiều người đẹp hơn chứ, cuộc sống tiến về phía trước, đầy đủ hơn, hoa lệ hơn. Nhưng bây giờ không có bầy con gái, mỗi gia đình chỉ một, hai đứa con. Phố nhỏ chừ thành phố đông người , người đẹp thành hot girl, hot boy sang chảnh, mà ra đường ai cũng như ai bịt mặt kín bưng,  có nhìn được đâu  mà biết đẹp.. Có đâu  mà để đầu trần chang chang, đi học về đường xa nắng  làm hai má đỏ hồng. “ Hôm nay em đi trời không có nắng , nhưng sao đôi má em lại bừng bừng “ như ngày xưa.

Một trong những bầy con gái phố Ban Mê, đã làm trái tim nhà văn Hoàng Ngọc Tuấn xao động, để ông viết nên cuốn tiểu thuyết, Nhà có hoa  Mimosa vàng.. Những  nhan sắc ngày xưa  đã đi vào văn vào thơ. Còn bao nhiêu  những gả tình si của Phố cũ  nữa, cứ giữ mãi trong tim mỗi người,  một đôi mắt trong veo thời thơ ấu.

Khi lớn lên những ngả đường đời đưa ta đi qua nhiều lối, tưởng như ngày tháng làm người ta quên hết. Nhưng mùa đông lại về, gió lạnh thổi qua những ngăn tim chứa đầy ký ức , làm nhớ những kỷ niệm ngày xưa, nơi phố nhỏ có nhiều  bầy con gái. Thời gian giờ đã phủ mờ tất cả, bóng người xưa giờ  còn bao nhiêu ,  có người như cánh chim bay xa, có người vĩnh viễn nằm dưới lòng đất lạnh. Nhưng một thuở người đã đẹp, làm bao trái tim đau, đau  mãi đến bây giờ.. .

KHÚC TRẦM NGÂM THÁNG CHẠP

Tháng chạp về hoa nở vàng đầu ngõ

Gió ào ào lùa mấy vạt nắng xuân.

Lung lay cành hoa  cúc đỏ, 

Rơi rơi những nụ hoa già.

 Tháng chạp về xôn xao Phố nhỏ

Lũ bé con nôn nao chờ Tết 

Đếm từng tờ lịch mỏng, 

Áo mới thơm thơm xếp bên gối ngũ.
Êm đềm giấc mộng đón xuân sang.

Tháng chạp bên hiên nhà hoa tím
Đôi mắt mơ buồn cô gái nhỏ xuân thì
Mơ mùa xuân chín, một mùa xuân chín đỏ
Có Chàng đến hỏi rước dâu về.

Tháng chạp nhà ai vui đám cưới
Rộn ràng hai họ gởi trầu cau.
Cô dâu chú rễ non tơ quá
Tóc đen nhánh , đôi má hồng đào.
Líu ríu bên nhau 
Ơi, còn bao nhiêu mùa xuân ở phía trước.

Tháng chạp về trong ngôi nhà lặng lẻ.
Những bông hoa  nở sớm đã  rụng bên thềm 
Hai cụ già chậm chạp nhớ năm xưa
Xác pháo đỏ bay thắm sân
Tưng bừng Ly rượu mừng  vui câu chúc.
Những  mùa xuân cũ, ơi  mùa xuân cũ.
Tuổi trẻ  trời xuân, tháng chạp năm nào.

 Tết rất vui khi ta còn rất trẻ,
Xuân trầm ngâm khi trĩu nặng vai sầu..

MÙA ĐÔNG NĂM CŨ

Mùa đông năm nay  rét hơn nhiều những năm trước,  càng gần  Lễ Noel  trời  cao nguyên gió lạnh về càng  nhiều. Buổi chiều mới 5 giờ đã xẫm tối , ở Ngôi Nhà Thờ Chính Tòa ngay ngã sáu Ban Mê đèn thắp sáng , lấp lánh những ngôi sao xanh và dây đèn đủ màu nhấp nháy, cảm thấy ấm áp hơn giữa tiết trời  lạnh giá.. Giờ Lễ tan tôi ngắm nhìn những cô gái trẻ , áo khoác đủ màu , khăn quàng cổ duyên dáng buông trên vai.

    Chợt nhớ về những mùa đông năm cũ, những mùa đông của chừng như 50 năm cũ. Thời ấy phố Ban Mê của tôi  còn nhỏ xíu xiu, bao quanh Phố là những rừng cây Cao su,  , rừng Sao, đồi Thông ngút ngàn ,  cây cao làm tiết lạnh còn thêm nhiều sương mù. Buổi sáng đi học ngược con đường Hùng  Vương dài gió thổi lồng lộng, một tay ôm vỡ, một tay giữ hai tà áo dài xanh khỏi bay tung trong gió. Đến lớp là hai bàn tay đã tê buốt, được dịp nhỏng nhẻo xuýt xoa ,  Cô ơi hai tay tê vầy làm sao viết bài Cô. Cô bảo xoa tay vào nhau khởi động cho ấm rồi hảy cầm bút, mấy chục cái miệng cùng chu môi phùng mỏ nói chuyện , làn hơi bay ra khỏi miệng giống như làn khói trắng  hút thuốc. Mất mười phút rồi mới trật tự trở lại đâu vào đấy, những mái tóc dài đen nhánh nghiêng nghiêng trên trang vỡ trắng. Cô giáo trên bục giảng cũng trẻ măng trong tà áo dài màu, đó là điểm khác với màu áo xanh của đám nữ sinh nhí nhảnh. Cô phải giả vờ làm nghiêm nghị nhưng thỉnh thoảng cô quay ra cửa sổ giấu một nụ cười. khi bị đám học trò chọc ghẹo. Đó cũng là hình ảnh của cô mới những năm về trước đây thôi. Cái gì Cô nói ra cũng là đi guốc trong bụng  nên đám nhóc cứ là tròn mắt , sao cô biết được. Câu trả lời của Cô bao giờ cũng là, vì trước khi làm Cô , Cô cũng là học trò mờ.    
    Qua 7 năm ở ngôi trường Trung Học , đám con gái  trưởng thành hơn, những năm đầu ở trung học cũng nghịch ngợm lắm lắm.Vào những ngày mùa đông áp Lễ Noel,  tôi và nhỏ bạn thân  rất siêng ghé Nhà sách Niềm Vui ở trong khuôn viên Nhà Thờ . Đón mua số Đặc biệt Tuổi Hoa, lượng báo về cũng ít lắm không mua sớm là hết. Rồi la cà  ngắm những đồ trang trí cho cây thông  Noel , mấy trái châu xanh đỏ tím vàng, mấy cái chuông be bé khi treo lên có gió sẽ phát ra tiếng kêu kinh cong vui tai, những Thiên Thần dán bằng giấy màu có đôi cánh bạc nho nhỏ, những dây kim tuyến trang trí xanh đỏ tím vàng. Xem chán  rồi cứ thẳng đường Quang Trung  xuống Nhà sách Văn Hoa , lại xuống một chút nữa qua chợ là đến nhà sách Khải Minh. Hai đứa tham gia lục lạo thiệp Noel cùng với một đám nhóc ở trong tiệm sách . Thiệp thời xưa cùng đơn sơ thôi không in ấn đẹp như bây giờ, nhưng với con mắt  mười mấy tuổi như hai đứa đã là đẹp lắm, thường vẻ mấy cây nến đang cháy lung linh, hay một ngôi Nhà Thờ nhỏ phủ đầy tuyết trắng,  hay chùm trái châu nhiều màu có rắc kim tuyến lóng lánh., hay ông già Noel đeo một gùi quà trên lưng đi chiếc xe tuần lộc kéo.  Không có nhiều tiền nên hai đứa hay chọn mua những cái thiệp nhỏ xíu rồi viết vào đó mấy câu để tặng bạn bè, ngày nào cũng gặp nhau mà bắt chước người lớn tặng thiệp nữa chứ, dễ thương hông.

     Năm  học lớp 10,  không còn lớp con gái nữa phải vào học chung với đám con trai. Dần dần điệu đà một chút , biết làm duyên làm dáng. Đi la cà mắc cở không đi hai đứa nữa mà đi chung thành một nhóm con gái luôn.  Ghé tiệm bánh Tân Ka ngắm mấy cái bánh noel hình khúc cây phủ đầy sô cô la, có trang trí mấy cái nấm mập ù đứng cạnh mấy ông tuyết mắt đen mũi thì đỏ.  Sang đường qua mấy tiệm Chà và bán vải ngắm mấy cây vải  áo dài  tơ lụa đủ màu. Tiệm gì cũng nằm quanh quanh mấy con đường phố chính của thị xã,  Quang Trung , Y Jut, Hai Bà Trưng. Mấy ông Chà và bán vải thấy cả đám vào xổ ào mấy cây vải cho xem. Ông ơi tụi cháu chỉ xem thôi ạ, khi nào mua là má mua thôi . Người Ấn Độ là chuyên gia kinh doanh mà " không sao đâu các cô cứ xem đi, chừng nào thích thì bảo má  ra mua " .

   Thời ấy chiến tranh,  khó khăn làm gì có thời trang thu đông đủ kiểu  như bây giờ. Cứ đầu mùa lạnh  là Mẹ tôi tự đan áo mới cho đám con , bà vốn học từ một trường  Souer nên giỏi gia chánh, bà đan thoăn thoắt một hơi bảy cái áo len cho bảy đứa. Thời trang mùa đông của tôi chỉ là áo len cùng màu như đồng phục với đám em. Lớn lên một chút tôi biết chọn màu và chọn kiểu.Tôi nói mẹ đan  áo màu xanh đen cổ cao cho giống đám bạn nữ trong lớp , chúng tôi hẹn nhau  mặc áo len hai màu xanh đen và đen. Đồ lạnh hồi xưa thường chỉ là áo len, có vài bạn nam có áo khoác kiểu pilot . Nhiều bạn nam chọn cách mặc áo len ngắn tay cổ trái tim , mặc trong là áo sơ mi tay dài cổ bẻ ra ngoài trông rất thư sinh. Lâu rồi tôi không còn nhìn thấy ai mặc như vậy nữa, thời trang của những ngày đông xưa cũ mờ.

    Lên năm lớp 11 lớp tội học ở Dãy thứ ba trong trường Trung học  Bmt ,  cách hai lớp bạn là con đường xi măng nối từ văn phòng xuống. Các bạn nam sinh  ngồi sát  với dãy cửa kính có thể nhìn thấy được con đường  độc đạo đó. Vì vậy các giáo viên đổi giờ , dự giờ hay  đi xuống kiểm tra  là chúng tôi có thể quan sát được và báo cho nhau trước , ví dụ Thầy Giám thị xuống, hay thỉnh thoảng nghiêm trọng hơn, Thầy Hiệu trưởng xuống. Nhưng chúng tôi sợ nhất là Thầy Giám Học , Thầy hay kiểm tra đồng phục , nam thì tóc tai , dép có quai hậu , nữ thì áo màu xanh có bạn mặc màu xanh air Việt Nam không đúng màu đồng phục. Nguy hiểm hơn là mùa lạnh trường quy định phải có huy hiệu trên áo lạnh . Nhưng đa số chúng tôi bỏ qua huy hiệu trên áo lạnh  , vì có kiểm tra chúng tôi chỉ cởi áo khoác là có huy hiệu may sẵn trên cổ áo dài hay áo sơ mi.

     Hôm ấy là một ngày mùa đông rét căm căm , đang trong giờ học bỗng bạn ngồi gần cửa sổ báo động , Thầy Giám Học xuống. Thường thì bạn chỉ nói nhỏ nhỏ thôi và tin tức sẽ truyền tai nhau đi. Hôm ấy bạn hốt hoảng quá nói to nên chúng tôi cùng nghe được. Lập tức cả lớp như một cái máy, không ai bảo ai cùng cởi phăng áo lạnh ngoài nhét xuống hộc bàn. Động tác của trẻ mà, nhanh,  gọn, chính xác, và đồng loạt làm Thầy Toán đang dạy cũng không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Một hồi lâu Thầy Giám Học mới xuất hiện , vì thầy còn kiểm tra đồng phục hai lớp kế bên. Lúc đó chúng tôi lạnh run , răng bắt đầu đánh bò cạp. Đứng dậy, hai bàn tay tôi phải nắm chắc cạnh bàn , vừa sợ vừa lạnh cóng tay chân. Thầy đi từ trên xuống dưới quan sát từng đứa, may quá hôm đó không có đứa nào bị lỗi , một cái cấm túc chứ không phải đùa đâu. Khi kiểm tra xong,  Thầy đi ra khỏi lớp bỗng dưng Thầy dừng lại nói;” Trời lạnh mà lớp này cũng giỏi ghê, không có em nào mặc áo lạnh hết nhỉ. “. Lúc đó như gần hết sức chịu đựng rồi, cả lớp ồ lên quên cả sợ :” lạnh quá Thầy ơi, hù hù lạnh quá”.  Thầy Giám Học chợt phì cười, giống như hồi nảy giờ Thầy cố nín cười  vậy  đó, vừa đi ra khỏi lớp Thầy vừa nói , mặc áo lạnh vô đi. Cũng nhanh như lúc cởi áo , chúng tôi  lôi áo len từ hộc bàn ra mặc vào nhanh như chớp. Có một nhân vật hồi nảy giờ quan sát cả lớp và cứ tủm tỉm cười , đó là thầy dạy Toán , nụ cười của Thầy ý như biết hết tẩy mấy trò rồi, chỉ là tha cho mấy trò  thôi.

     Năm lớp 12 là năm có nhiều xáo trộn nhất , lớp này nhập vào lớp kia, đó cũng là năm đám con gái chúng tôi ít la cà nhất, tập trung cho thi cử. Mùa đông năm ấy trôi qua nhanh đến  một mùa hè nhiều biến động lịch sử. Chúng tôi chia tay nhau, đám con gái đi lấy chồng bỏ cuộc chơi. Ngày tháng trôi thật xa, lật bật trong cuộc sống chẳng nghĩ gì đến xuân hạ thu đông

    Chiều nay tôi ngắm nhìn  các cô gái trẻ áo khoác khăn quàng phối màu rực rỡ. Cuộc sống như quy luật đã tiến nhiều về phía trước. Thị xã nhỏ bé ngày xưa giờ cũng thành một thành phố đông đúc. Những cánh rừng quanh phố cứ như có chân đi xa dần,  nhường chổ cho nhà ở , cho công trình , dự án. Thời đại mới khoa học như vũ bão,  internet,  smart phone, camera. Bây giờ người ta ít gởi cho nhau những lá thơ viết tay, những cánh thiệp màu sắc như xưa. Bây giờ mùa đông về thời trang màu sắc đủ loại, tôi nhớ những cái áo len Mẹ đan cho năm cũ, nhớ con đường đến trường ,  những đôi má con gái đỏ bừng vì gió lạnh, những tà áo dài bay tung trong gió. Tôi nhớ những mùa đông năm cũ, nhớ rừng thông,  rừng lao xao quanh Phố nhỏ….
    Đã nữa thế kỷ rồi còn gì, đời người có mấy ai được hai lần nữa thế kỷ.

CHÌM TRONG LÀN NƯỚC

 Ngày 20…. Tháng 11…. năm 2014…. vậy mà tôi cũng quay trở lại nơi đây, một cách tình cờ thôi. Một ngày cuối tháng mười, khi những cơn mưa trên cao nguyên đã ngớt. Thời tiết Ban Mê chuyển mùa sang đông, mặt trời lên thật muộn và có những áng mây mù, gió mát lạnh nhè nhẹ lay động những khóm cây ven đường.

     Người  bạn già của tôi chợt nghĩ ra nên đi đâu đó thay đổi không khí một chút. Hai đứa áo mũ lên xe bon bon ra vùng ven Thành Phố, dừng chân lại bên hồ Ea Kao. Gần bốn mươi năm rồi tôi mới quay trở lại nơi này, thật ra nó cũng không xa nhà tôi lắm , chỉ mười mấy cây số nhưng có công việc gì đâu mà phải đến đây, cũng không là một thắng cảnh để du lịch  Mà tôi cũng có nhiều thời gian đâu để du lịch. Mấy chục năm việc này nối tiếp việc kia, năm này trôi theo năm khác. Cũng có lúc cùng đi chơi với gia đình, nhưng vừa đi chơi vừa chăm đám con cháu. Chẳng có tâm hồn đâu mà quan sát cảnh đẹp, vui lắm nhưng là vui với gia đình sum họp. Sài Gòn, Đà Lạt, Nha Trang, Tuy Hòa, Bến Tre, Cần Thơ….khá nhiều nơi tôi đến cùng với anh em con cháu. Nhưng chỉ mấy cây số ngay nhà tôi đây thôi thì mãi đến bây giờ tôi mới trở lại. Khi mái tóc giờ đã hai màu, đôi mắt ngày xưa giờ  hằn vết chân chim. Không biết buồn hay vui, nhưng chắc tôi phải là một người hạnh phúc. Hạnh phúc vì ta vẫn còn đây để quay về nhìn lại cảnh cũ, bên một người thân yêu. Có bao nhiêu người hoặc viễn du xa quá hoặc không còn trên thế gian này để trở lại đây một lần như ta.

     Ngồi trên bờ đập mắt tôi dõi nhìn trời nước bao la kỷ niệm cũ phút chốc quay về, như một cuốn phim dĩ vảng. Trí nhớ con người tạo hóa ban cho thật kỳ diệu, khi hồi tưởng lại dẫu bao nhiêu năm những hình ảnh hiện lên trong đầu thật rõ ràng. Không cần phải phục hồi, tăng độ sáng, chỉnh sửa gì cả…..

      …Ngày ấy tôi mười chín tuổi, mới được nhận vào làm ở một cơ quan, lúc đó người ta gọi là “ thoát ly “. Cơ quan điều động người đi lao động, và tôi nhanh chóng có tên trong danh sách " vì là lực lượng thanh niên cần phải đi đầu và cần phải phấn đấu ". Lần đầu tiên xa nhà, lần đầu tiên đi vào rừng núi, lần đầu tiên phải vác cuốc lao động, lần đầu tiên ở tập thể , và cái gì nhìn thấy trong mắt tôi đều là lần đầu tiên, cái con nhỏ vừa khờ khạo vừa ngốc nghếch….Tôi và mọi người cùng ở với dân làng  trong  một cái buôn người dân tộc, lâu quá rồi tôi không còn nhớ tên cái buôn đó là gì . Chỉ còn nhớ là buôn làng đẹp  lắm, bao quanh  là rừng trúc xanh mênh mông, có những khe nước nhỏ nước chảy ra trong vắt. Ban ngày chúng tôi vác cuốc ra đồng , đêm về ngủ trên nhà sàn, giữa nhà có một bếp lữa to cháy sáng cả đêm ấm áp. Buổi tối nhóm văn công đi lao động chung cùng thanh niên trai tráng trong buôn đốt lữa trại ca hát. Tự dưng lúc đó tôi nhớ ngay đến một quyển truyện Tuổi Hoa tím tôi đã đọc, tựa đề là “đất nghịch” . Truyện kể về một nhóm làm phim đến một vùng đất xa để quay phim. Đoàn người ở Thành Phố đã làm cái làng nhỏ nhộn nhịp hẳn lên. Chàng diễn viên chính trẻ đẹp trai trong đoàn và một cô gái trong làng đã phải lòng nhau, rồi cô ấy mất đi đột ngột. Truyện dài lắm, có nhiều tình tiết ly kỳ nhưng đoạn cuối là đoàn làm phim lên đường quay về phố thị . Chàng diễn viên ra đi để lại mãi nơi ấy một mối tình buồn , và để lại nổi nhớ thương cho người ở lại cái làng xa xôi nhỏ bé ấy. Lúc đó tôi chợt nghĩ,  khi nhóm lao động về rồi ở đây sẽ trở lại như xưa, buôn làng nhỏ lại buồn hiu hắt. Các bạn trong cơ quan nói con nhỏ này đọc sách nhiều quá rồi tưởng tượng, tụi mình đâu có dễ thương đến như thế.

       Những ngày chúng tôi ở đó cũng khuấy động cả buôn làng yên lành như vậy. Tuổi trẻ mà, thanh  niên phố phường và thanh niên trong buôn làng thoáng chốc đã quen nhau,  cùng ca hát, cùng ra đồng.  Chỉ không biết có mối tình nào chớm nở bên trời mây bao la không.  Mỗi ngày buổi sáng mới ba giờ  cả đoàn lao động đã phải dậy .Trời ở đây sáng mù sương, đi cách nhau một khoảng là không thấy nhau, chỉ nghe tiếng ơi ới gọi nhau trong sương mù. Từ chổ ở ra cánh đồng xa lắm, đi mãi tới gần sáng mới tới. Cánh  đồng nằm ở gần dòng sông có một chiếc cầu gổ bắc ngang, thỉnh thoảng tranh thủ giờ nghĩ chúng tôi lên cầu ngồi chơi . Dòng sông đẹp và nhiều cá  lắm , có lẻ vì sau chiến tranh vùng đất còn hoang sơ và ít người sinh sống. Ở những con rảnh nhỏ mấy con cá thỉnh thoảng lại búng người bay lên bờ. Người dân bắt được những con cá to đến nổi phải xỏ cây hai người đàn ông khiêng trên vai ra chợ.  

    Công việc của chúng tôi lúc đó là khiêng đất đắp đập thủy lợi. Những ngày lao động ấy tôi bị phê bình và xếp hạng yếu kém. Khổ thân tôi, vừa gầy nhom chỉ nhỉnh hơn ba mươi ký, không biết lao động lại nhớ nhà da diết. Mấy anh lớn trong cơ quan phải làm giúp phần việc của tôi , phải tranh thủ để phần cơm cho tôi… Ơi cái con bé ngốc nghếch, chậm chạp, và bướng bỉnh không ai bằng.  Ba tháng lao động đối với tôi rất dài nhưng cũng qua. Tôi trở về cơ quan và làm đơn xin nghĩ việc luôn. Ba tôi muốn đưa gia đình hồi hương về Bến Tre, nơi ông sinh ra và lớn lên. Thủ trưởng cơ quan nói gì tôi cũng nghĩ . Ông ấy bảo tiếc cho tôi mới làm có một năm, lại là thanh niên còn trong tuổi phải  lao động và phấn đấu. Tôi im lặng rời khỏi bạn bè cơ quan , im lặng rời khỏi Ban Mê, về sống với bà nội ở Sài Gòn và đi học. Có lẻ lúc đó cái tôi có thể làm tốt nhất là đi học lại.

      Sau đó có trắc trở nơi chổ ở mới , và còn nặng nợ với miền đất đỏ, ba tôi  quyết định ở  lại Ban Mê . Mấy năm sau nữa tôi  trở về mới biết nhóm bạn cùng cơ quan cũ, người thì chuyển chổ làm khác, người  ra nước ngoài sinh sống, người đã mất khi tuổi đời còn trẻ quá.  .Ngày rời Ban Mê tôi không chào hỏi ai và cũng không biết mình ra đi như vậy đã làm đau lòng người khác.Tôi cũng không biết là mãi mãi tôi không gặp anh nữa, lời xin lỗi muộn màng của tôi đành gởi vào hư vô.....Đã nói là tôi vốn ngốc nghếch mà....

     Gần bốn mươi năm dâu bể,  hôm nay tôi trở lại nơi xưa  ngồi bên bờ hồ mênh mông, soi bóng mình dưới dòng nước, khi thời gian đã qua đi rất xa. Bây giờ cái đập  đã được hoàn thành từ lâu, xây dựng kiên cố,  khu vực dân cư chung quanh người ở đông đúc . Cái Buôn nhỏ xinh xắn ngày xưa , dòng sông đầy cá và chiếc cầu gỗ bắc ngang, khi nước dâng lên  đã mãi nằm dưới lòng hồ Ea Kao, như kỷ niệm ngày xưa cũng chìm trong làn nước Tôi không có dự định quay lại đây , vì tôi tưởng tôi đã quên hết rồi. Tôi tưởng như một đoạn đời mình đã chết hẳn, đã mãi mãi chìm xuống lòng hồ sâu thẵm , trong làn nước giá lạnh, tự một hôm nào....

ĐỒI XƯA

 ..Mùa đông năm nay về trên vùng cao không lạnh lắm nhưng  đến tháng mười hai trời vẫn còn mưa phùn . Buổi chiều mình nhìn ra con đồi trước mặt nhà, mới năm giờ mà sương đã giăng giăng. Cảnh vật như chìm trong một làn khói trắng mờ ảo, đẹp la lùng. Làn sương bay nhẹ trên những khóm cây cao, thấp thoáng ngôi nhà của ai trên đồi cao đã lên đèn.
   Ngày xưa mẹ chồng mình cũng có một miếng đất rộng trên triền đồi đó ,  bây giờ bà đã thuê máy ủi bạt xuống bằng phẳng để bán đất . Thời buổi  này rẫy vườn mênh mông được cắt chia thành lô bán cho người ta làm nhà. Đó là một triền đồi đẹp, trồng đầy cà phê, Chè,  tiêu , cây ăn trái, dưới chân đồi là một cái ao nuôi cá.
   Nó khá  rộng , về làm dâu bao nhiêu năm mình vẫn chưa đi hết vườn. Lúc đó mình còn kinh doanh mua bán. Sáng sáu giờ mình đã ra khỏi nhà, chiều mặt trời tắt nắng, tối hù hù mình mới về đến nhà. Chỉ những ngày lễ tết nghĩ ở nhà mình mới lang thang lên đồi,  nhưng cũng chưa bao giờ đi hết.. Đồi  cao , nhiều cây âm u làm mình sợ, khi nào có chồng  mình cùng đi thì mình mới dám đi xa hơn.
  Buổi tối những đêm sáng trăng vằng vặc nhìn cây cối bàng bạc chạy nghiêng theo triền đồi  thấp , thật đẹp và cũng huyền bí theo trí tưởng tượng của mình. Đêm càng sáng trăng những tiếng chim kêu giữa trời, ểnh ương dưới hồ hay các loại côn trùng nỉ non hợp thành một âm thanh kỳ lạ. Những âm thanh đó vào những ngày đầu mới về làm dâu,  mình không ngũ được. Nghe buồn nhất là tiếng chim kêu, con Cú  vọ hay con chim gì đó mà tiếng kêu của nó, được phiên âm ra là "trói cô bắt cột ". Lắng nghe kỷ cũng giống , mình không thấy sợ hay tin dị đoan xui rủi gì, nhưng nghe sao mà buồn.. Giữa lưng chừng trời cao, âm thanh đó như một nốt nhạc trầm, nức nở và tê tái .Làm mình nhớ nhà , nhớ ba  mẹ và các em dù cũng chẳng cách xa nhau bao nhiêu.
  Riết rồi quen, mọi cái trở nên thân thuộc. Mình đâm ra thích cái ao nhỏ, thích vườn rau xanh xanh, thích con đồi thấp  phủ cà phê tiêu, thích hàng rào chè xanh bao quanh nhà.. Có lẻ gốc tích hồi xưa của mình cũng là nông dân chăng.
    Thích là thích vậy thôi nhưng mình vẫn giữ công việc mua bán của mình, ông chồng của mình, cũng tiếng là con nhà nông, nhưng suốt ngày cũng sách vở học trò. Mọi việc đều do mẹ chồng của mình bà vừa làm lụng , vừa quản lý. Bà là điển hình của phụ nữ miền Bắc, chịu thương , chịu khó,  khi cần chanh chua phải chanh chua, khi cần đanh đá phải đanh đá. Vậy mới nuôi cả đàn con gần chục đứa chứ. Nhưng bà  là một bà mẹ chồng tuyệt vời, thương dâu.như thương con gái của mình.
   Thoắt cái mà đã mấy chục năm, khi con cái đã ra ở riêng hết , bà cũng già  không trồng trọt nổi nữa, dù bố chồng mình phản đối. bà vẫn quyết định bán bớt đất đi. Bà phá hết vườn cây cà phê , thuê xe ủi kéo đất trên đồi xuống lấp ao . Khi miếng đất bằng phẳng bà cho người làm một con đường bê tông hẵn hoi, dài cả trăm mét, rồi bà đặt trụ  kéo điện , bà bắt đồng hồ nước vào. Nhìn chung cũng đẹp mắt , khang trang, bằng phẳng thẳng tưng và cũng sáng trưng. Thế là người ta kéo đến mua đất, chỉ bốn năm mét thôi  là có một ngôi nhà, giá mềm vài chục triệu thôi, dễ mua dễ bán. Nói chung,  chỉ là một phụ nữ nông thôn nhưng bà tính toán đâu ra đấy.
  Bây giờ góc đồi nhỏ ngày xưa đông như một khu phố, nhà cửa san sát. Nhà xây kiểu thái đẹp hẵn hoi, có nhà làm cả lầu nữa, có nhà có  cả "xe con " chạy  ra chạy vô trong con hẻm bê tông . Mẹ mình là người tiên phong , thấy vậy mấy người hàng xóm lân cận cũng mở đường hết chạy lên đồi, thì chạy xuống đến suối ,chia đất thành lô lô để bán,  ai cũng thành chủ đất. Mà cũng  phải thôi,  cà phê giờ cũng không được giá, trồng rau thì sâu lên sâu xuống, đất lâu ngày cũng cằn cỗi hết màu mở.
   Vậy đó, thời gian qua vật đổi sao dời, không phải chỉ cái vùng ven nhỏ bé này. Cả cái Tỉnh lỵ này cả cái Thị xã  này. Mỗi khu đất  một khác nhưng nó biến đổi chắc theo cách cái triền đồi nhà mình biến mất như vậy.
   Mới đây người ta mở rộng một con đường băng ngang thành phố. Đường mới mở  lộ ra một khoảng không gian bao la,  hồi xưa là đồng ruộng trải rộng hai bên một dòng suối. Giờ dòng suối đã cạn, lúa cũng  xơ xác theo vì thiếu nước.Con đường mới  nằm trên cao , hai bên ruộng thấp hơn mặt đường đến bảy tám mét. Chiều tối chạy xe về ngang mình nhìn thấy cả một góc Thành phố, tầm mắt rất thoáng  nhìn xa xa khung cảnh phố nhỏ êm đềm. Những đêm rằm, mặt trăng tròn như treo giữa trời, ánh trăng  chạy theo xe  mình suốt một quảng đường.
   Không bao lâu sau khi đường hoàn thành,  người ta đổ đất rầm rầm, khủng khiếp cho cái lượng đất đổ xuống , chắc người ta phải bạt cả ngọn đồi mới có nhiều đất thế. Chỉ vài  ba tháng thôi mấy căn nhà mọc lên kín mít, tiệm,  quán cà phê mở ra rất nhanh, che kín tầm mắt, . Không còn nhìn thấy một góc thành phố,  cũng không còn thấy trăng lên nữa. Biết sao được,  như người ta nói,  người khôn của khó. Đất đai thì không sinh ra nhưng con người thì cứ tăng theo cấp số nhân. Cần gì tầm nhìn thoáng rộng  , cần gì cảnh quan  phố đẹp , cần gì ánh trăng.....
   Chi là mẹ chồng, đến mình cũng già đi, không  kinh doanh, không đi sớm về khuya nữa. Ở nhà mình  lui cui với miếng đất nhỏ còn lại, của  mẹ chồng cho. Nhà của mình nhìn ra trước mặt là cái đồi cà phê cũ của mẹ.. Phía cao trên đồi còn loáng thoáng bóng cây hoa tím ngát, phía bên này nơi con đường hẻm bê tông mới thì  xe hơi, xe gắn máy chạy ra chạy vào, con nít người lớn đông đúc. Thi thoảng mình nhớ đến hàng rào chè ngày xưa, nhớ cái ao nhóc đầy cóc nhái ểnh ương, những nhạc sĩ của đêm khuya, nhớ cái triền đồi mờ ảo những đêm trăng., lúc mình còn là cô dâu mới về nhà chồng. Mình thấy tiếc vì sao hồi đó mình chưa đi hết cái đồi cũ, nhiều lúc mình hỏi chồng , " anh,  trên đồi ngoài cà phê còn cây gì nữa anh, - có mấy cây vú sữa nhều trái lắm với cây me già ngọt ngay  -  ở đâu em đâu  có thấy - ở cuối vườn đó - mà em chưa bao giờ đi đến cuối vườn, tiếc thật,.phải có tiền mình mua lại để nguyên đồi vậy cho đẹp há anh - trời,  em  mơ hả .
 Ừ như mơ vậy,  mới mấy  chục năm thôi mà  phố cũ thành phố xưa, đồi cũ thành đồi xưa....

     
  .

ĐỒI HÒA BÌNH

Một kỷ niệm cũ

    Cũ thật là cũ vì nó đã xảy ra đến hơn bốn mươi năm rồi. Bốn mươi năm là một quảng thời gian dài , đến hơn một nữa đời người. Lúc còn nhỏ thì tưởng tượng hổng ra còn khi lớn lên rồi, ngoái đầu nhìn lại cũng ớn lạnh. Không hiểu ngày tháng đã trôi đi tự lúc nào.

    Ngày ấy mình và các bạn còn là những thanh thiếu niên, chưa qua khỏi cấp Trung Học. hồn nhiên , vui vẻ và tràn sức sống. Dư tràn đến nổi trong một chuyến dã ngoại tụi mình nhìn thấy ngọn đồi, Không dự tính trước, cao hứng băng băng leo lên đến đỉnh đồi , xem như thành tích ấy từ đó chưa bao giờ lập lại , còn chưa phá kỷ luc của chính mình.

    Đó là một ngày mùa hè năm xưa , những ngày hè của đám con nít thời chiến tranh, ở một vùng cao chiến sự như Ban Mê Thuột. Ba mẹ tụi mình đa số đều còn trẻ, nghèo và đông con .  Hè chỉ là nghĩ ở nhà, đi học hè, được đi chơi loanh quoanh thị xã là vui lắm rồi. Làm gì có Đà Lạt, Phú Quốc Mũi Né  hay Vin Pearl.

    Không đi xa thì đi gần, ngày hè tụi mình réo nhau đi những điểm gần gần thị xã, Châu Sơn, Đạt Lý, Chi Lăng nhưng nhiều nhất là đi Hòa Bình ở đây tụi mình có nhiều bạn học , lớp trưởng của tụi mình  cũng ở đây. Hòa Bình chỉ cách thị xã chừng mươi cây, đứa nào có Hon da dame hay 67 thì tốt còn lại đạp xe đạp cọc cạch cũng vẫn vui. Hồ Trung Tâm cũng gần đó, lang thang qua mấy vườn cà phê hay cây ăn trái xong là quẹo sang Hồ Trung Tâm ngồi hát hò.

    Ngày đẹp trời hôm đó có một anh chàng cũng trạc bằng tụi mình, nhà chàng có xe cần câu chở gỗ. Bây giờ mình không còn nhìn thấy những chiếc xe như vậy, xe cần câu chỉ chuyên chở gỗ và đi rừng , gầm cao, dàn bánh xe to đùng, lòng thòng dây cáp để cột các xúc gổ lớn. Anh chàng lấy trộm cái xe của gia đình chạy lông nhông vì không biết đi đâu, còn tụi mình thì biết chổ đi mà không có xe. Vậy là hồn nhiên leo lên xe, con trai con gái gì cũng đứng trên những thanh sắt làm sườn se , tay bám vào mấy sợi dây cáp. Xe chở cây thì làm gì có sàn , lúc xe chạy mình nhìn xuống thấy mấy cái bánh xe quay vòng và mặt đường loang loáng dưới  chân. Thật là nguy hiểm nếu… nhưng tụi mình thì làm gì có chữ nếu, vui tươi và ngốc nghếch, hi hi.

      Trên đường đi ngang cây số năm,  còn dừng lại đón thêm hai bạn. Xe chạy ngang nhà bạn,  gọi í ới đi không, đi không. Bạn mình trố  mắt ngạc nghiên thấy mấy chục đứa đeo trên chiếc xe cần cẩu trần trụi. Hắn vui vẻ đi chứ, đi chứ rồi  nhảy tót lên xe, tuổi trẻ  vô tư làm sao.Đến Hòa Bình  có sẵn một đám bạn  đang chờ, Lớp trưởng mình là tên đầu trò kiêm thổ địa ở đây. Hắn dắt cả lớp đi lòng vòng rồi đến một ngôi Chùa nhỏ ở dưới chân đồi. Trời bổng dưng đổ mưa, lúc đứng trú trong Chùa cả đám nói với nhau , hết mưa rồi tụi mình sẽ leo lên cái đồi này. Trời mùa hè ở cao nguyên bao nhiêu năm nay cũng vậy, mưa đó nắng đó. Mưa xong nắng bừng lên, sáng rực rỡ chuyến leo đồi bắt đầu.

     Mới mưa xong nên đất còn sủng nước, ban  đầu còn có một lối đi nhỏ như đường mòn, dần dần không còn lối đi nữa, bít bùng là cây cao cây thấp. Đoạn nào dốc khó đi, một bạn nam leo lên cao kéo những bạn nữ lên. Để giảm tải cho ban ẩm thực, khẩu phần ăn trưa được chia ra phần ai nấy giữ, mỗi đứa bẻ một nhánh cây làm gậy . Đến một đoạn không còn đường đi nữa mà chỉ thấy một cây gỗ lớn dài cả mươi mét , không biết nó tự đổ hay người ta hạ xuống để làm lối đi cho dễ. lớp trưởng mình căn dặn  “ các bạn nhớ đi trên cây, không ai được đi ra ngoài nhe. Các bạn nghe lời răm rắp, riêng mình vì tò mò , lấy cái cây vạch đám lá um tùm ra mới hết hồn khi thấy dưới chân sâu thẵm, ôi thì ra tụi mình đang đi ngang một cái vực, mà cái cây này người ta bắc ngang qua. Sợ độ cao nên tim mình hơi thót lại, nhưng mình cũng đủ khôn để im lặng, la lên các bạn nữ không dám đi. Qua hết đoạn đó mình khều nhỏ bạn thân : hồi nảy là mình đi ngang cái hố đó – thiệt hông thấy cây cỏ lùm xùm tưởng đất chứ - tao vạch cây ra thấy sâu thăm thẵm mà -  vậy hả ,hèn gì tụi nó cứ dặn phải đi trên cái cây, không được đi ra ngoài,ôi sợ quá hu hu.

     Leo đồi mà tụi mình dứa mang dép đứa mang xăng đan đứa mang guốc. Một hồi đất đỏ dẻo nhẹo bám vào dép một lớp , tụi mình phải tháo hết giày dép đi chân đất, vừa leo đồi mà tay còn xách dép. Hai bạn nam khỏe mạnh nhất lấy cái cây xỏ hết giầy dép khiêng đi sau. Cuối cùng tụi mình cũng lên đến đỉnh đồi, bạn lớp trưởng tuyên bố : thông báo nè , lớp mình đã leo lên được nhánh cao nhất và khó đi nhất ở đây – Ô , Ô, Ô, hú, hú, u…u…u…Các bạn nam bụm tay làm loa hú vang dội , làm như là leo đỉnh Everest không bằng.

    Đoạn đường xuống còn khó đi hơn. Vì trơn trợt , nhiều đoạn giống  như là phải bò. Chẳng còn đứa nào yểu điệu thục nữ nữa, chân đi đất , mặt mũi áo quần bê bết bùn đất  Xuống đến chân đồi cũng chưa xong, từ đó vào làng còn mấy cây số nữa. Lúc này đoàn quân lếch thếch kéo nhau đi trên con đường đất đỏ,  hai bên là vườn cây cà phê có hàng rào cao hơn đầu người.  Tụi mình nhìn qua lớp hàng rào thấy có một ngôi nhà tranh nhỏ. Các bạn gọi to để xin nước uống, gọi mãi không thấy ai, nên  quyết định leo vào. Theo các bạn tính thì đi tắt ngang cái rẫy này sẽ ngắn hơn  một đoạn đường. Tụi mình đang hối hả quay về vì anh chàng xe cần câu phải đem xe về. Mấy bạn nam leo vào trước , một bạn đứng ngoài rào, một bạn đứng trong để đở các bạn nữ leo vào. Tới mình là đứa cuối, sợ độ cao, nhút nhát, vừa nhỏ vừa ốm nhách. Mình leo lên tuột xuống mấy lần, có bạn nam nào nói : thôi ai không leo được thì đi đường ngoài đi. Nhỏ bạn thân của mình đứng trong rào nóng ruột : trời ơi sao ai leo cũng được mà tới mày lại trục trặc vậy. Lần cuối mình cố hết sức còn bạn nam thì gần như nhấc mình lên quăng qua cái hàng rào, may mà mình chỉ nhỉn hơn ba chục ký một chút thôi. Vào trong rồi mình lùng bùng với nhỏ bạn : làm gì mày nhăn tao dữ vậy – Tại tao thấy mấy đứa tính để mày đi đường ngoài. - ờ mà đứa nào đòi bỏ tao lại  dậy – thằng …., mà  thôi,  nó nói dậy để mày mới cố hết sức chứ  - ờ hé, nhờ tức nó mà tao leo vô được

    Rồi mình quên ngay , không còn giận cái thằng dọa bỏ mình lại , con nít mà. Nhìn trong nhà chòi không có ai hết, có lẻ họ chỉ để coi rẫy , mùa này cà phê chưa chín nên nhà để không. Nhưng mình vẫn sợ, Hòa Bình là làng Mường mà, lúc còn nhỏ mình nghe nói người Mường có nuôi ma xó trong nhà để giữ nhà. Chẳng biết nhà đó có ma xó không nhưng tụi mình lúc đó cũng giống ma lắm , vừa lấm lem vừa khát nước , chắc ma  cũng thương tình.

     Về  làng tới chổ hẹn xe, thấy mặt mày tụi mình lấm láp quá,  anh chàng lái xe hứa chở tụi mình ra Hồ Trung Tâm để tắm rửa. Đến nơi,  cả đám leo xuống đứa này khoát nước cho đứa kia rửa mặt mủi tay chân trước khi về trình diện phụ huynh. Trong lúc các bạn còn đang sửa soạn lại dung nhan, mình đứng trên bờ ngắm Hồ Trung Tâm vào một buổi chiều  kỷ niệm. Đối với mình lúc đó là một phong cảnh quá mênh mông và quá đẹp,  có thể vì mình còn nhỏ, thấy cái gì cũng lớn, cũng đẹp. Nhìn mặt hồ lấp lánh ánh nắng hoàng hôn,  những đàn chim bay liệng trên mặt nước, những nhánh cây đổ nghiêng trên hồ, lá xanh  rũ lòa xòa ven hồ. Cũng có thể vì lòng mình đang reo vui, khi ngắm các bạn gái vốc nước vuốt lại mái tóc dài , ngắm các bạn trai leo ra những thân cây đổ, ngồi vắt vẻo giữa lòng  hồ,  một bạn nam khác ngồi ôm đàn hát một bài  quen thuộc, đối với mình đó là  một khung cảnh tuyệt đẹp.Đang mơ mộng, có đứa nào gọi tên mình : lẹ lên mày còn ngắm nghía gì nữa,  đến giờ về rồi....sợ bọn nó kêu chậm chạp,  mình vội vàng leo lên xe.

      Chiếc xe cần câu lại băng rừng cao su đưa tụi mình về lại phố Ban Mê…chiều tối…
.

Ngày trở lại

    .Bây giờ, mấy chục năm sau, tụi mình gặp lại nhau, bạn lớp trưởng vẫn còn làm lớp trưởng. mỗi năm mình và các bạn còn ở BMT lại kéo nhau vào Hòa Bình để họp mặt. Một lần tụi mình rủ nhau thăm lại hồ Trung Tâm. Mấy chiếc xe nối nhau chạy  theo xe bạn dẫn đường. Bây giờ gọi Hòa Bình gọi là  xã Hòa Thắng,  bây giờ  người đông đúc, nhà cửa nhiều hơn xưa, con đường đất đỏ đã thay bằng con đường bê tông. Bây giờ chỉ còn một nhóm nhỏ, đa số các bạn ở xa , và mình vẫn là đứa chậm chạp nhất. Mình chạy xe sau cùng và đi lạc, các bạn đến hồ lúc lâu không thấy mình, một bạn phải quay lại tìm.Tình cờ tụi mình hôm ấy cũng đi vào buổi chiều, Hồ Trung Tâm  giờ so với trí nhớ của mình nhỏ hơn ngày xưa, cái trí nhớ của đứa bé mười mấy tuổi mà. Nhưng cũng có thể nhỏ hơn thật, vì người ta  lấn ra mặt hồ.  Nhà cửa chung quanh nhiều, có cả quán  xá, cà phê,  hồ câu cá.  Có một con đường nhỏ chạy ven hồ, tụi mình đứng trên con đường nhìn xuống mặt nước yên tỉnh,  cũng trong buổi chiều mùa hè, như mùa hè năm cũ.

     Còn đồi Hòa Bình mình cũng có một lần quay lại, mới đây thôi. Khi mình có dịp cùng đi với người bạn già của mình. Tụi mình chạy dọc theo một con đường sắp mở, con đường trong  một dự án và không biết khi nào hoàn thành.Hỏi thăm người đân ở dọc đường  mới biết đây là một buôn dân tộc thuộc xã Hòa Thắng. Chạy một đoạn nữa,  ngọn đồi phủ cây xanh chợt  hiện ra trước mắt mình, không cần hỏi ai nữa mình cũng biết đó là đồi Hòa Bình. Hơn bốn mươi năm mình mới quay lại nơi đây, cũng tình cờ thôi , mình không dự định trước. Dưới chân đồi thấp thoáng  những mái nhà  tôn , không biết có phải đó là mái của ngôi chùa nhỏ ngày xưa. Bao nhiêu kỷ niệm như sống lại, trong đám xuân xanh ngày ấy, có nhiều bạn giờ ở  tận phương trời xa xôi, có còn nhớ ngọn đồi ngày xưa không nhỉ. Có nhiều bạn đã  ra đi mãi mãi , rủ nợ trần ai, hồn bay  nhẹ tênh như đám mây xanh bồng bềnh trôi trên cao kia . Chỉ có  mình  giờ đây quay lại ,sau  bao nhiêu  năm,  mình vẫn là người chậm chạp nhất. Không biết là  hạnh phúc hơn hay bất hạnh hơn, cũng không biết nữa...