DÒNG SÔNG ĐỜI

       Không biết tự bao giờ tôi bắt đầu chú ý đến những người già lão và bắt đầu biết cảm thương họ, có lẽ từ lúc tôi cảm nhận được tuổi già đến mau quá và tôi nhìn nơi  họ hình ảnh của mình đôi mươi năm nữa.

       Cách đây không lâu tôi có xem  tấm hình của một gia đình ” tứ đại đồng đường” trên báo, và một bài viết khen ngợi, bốn đời sống chung mà vẫn ấm êm. Cũng mấy hôm sau có ý kiến người ta comment rằng, con cháu trong gia đình này nói, thật ra họ không hạnh phúc viên mãn đến như vậy, và cuộc sống chung  thật ra cũng ngột ngạt lắm.

       Điều đó tôi nghĩ  cũng là lẽ thường thôi, vì tuổi già và tuổi trẻ nó cứ như là hai mặt của một tấm huy chương, cứ như là hai mặt của cuộc đời. Nó có chút gì  là đối nghịch, chút gì đối kháng, và cả đối lập nữa. Lúc còn bé tôi rất ghét người già ( cho dù đó  là người thân của tôi đi nữa ). Có lẽ vì mẹ tôi hay nhát, nếu con không ăn cơm mẹ sẽ gọi ông già , hay nếu con không ngũ sớm mẹ sẽ kêu bà già bắt. Gần sát nhà tôi có ông già Sáu, ông là hung thần của đám con nít. Đứa nào khóc nhè mà nghe nói gọi ông Sáu  là nín khe ngay, bởi vì ông sẽ cất giọng ồm ồm : đứa nào khóc vậy, có muốn  ông sáu ăn thịt không. Vậy đó… và người già đối với tôi cứ như là  ông  ngáo ộp, như bà phù thủy.

       Lúc đó ba mẹ tôi còn trẻ, nhưng trong nhà còn có một ông bác họ không vợ  không con. Ba tôi thương anh  đem về nuôi dưỡng. Ông Bác của tôi vừa già nè, tóc thì bạc , răng thì rụng, miệng thì móm còn hay càu nhàu, ngũ thì ngáy to. Bác có trách nhiệm trông coi đám nhóc trong nhà, không cho mấy chị em nghịch ngợm  làm tôi ghét ông lắm.

       Dần lớn lên  năm mười mấy tuổi, bắt đầu biết  tập tành đọc tiểu thuyết. Có lần tôi vớ được tập truyên của nhà văn Mai Thảo. Trong đó kể lại mối tình của hai nhân vật đã ngoài ba mươi tuổi. Lúc ba tôi phát hiện tịch thu, tôi đã phân trần : con có coi đâu ba, truyện đó chán lắm, cứ mấy người già thôi.. Với một cô bé mười lăm như tôi thì ba  mươi mấy là già lắm. Những nhân vật đó đáng bằng ba mẹ mình rồi, lẽ ra họ nên sống vì bổn phận và lẽ ra họ không nên yêu nhau nữa.

      Có một khoảng thời gian tôi về Sài Gòn ở với bà nội để đi học. Nhà có hai bà cháu, tôi học lớp đêm nên chín mười giờ mới về đến nhà. Khuya rồi mà bà nội vẫn bắc cái ghế ngồi ngoài hè đợi tôi. Chẳng cảm động chút nào vào nhà tôi nhăn nhó : nội ơi con đi học  chớ có đi chơi đâu, nội cứ ăn cơm và ngũ trước đi. Nhưng nội vẫn chờ tôi mỗi đêm và điều đó làm tôi rất bực bội. Ít lâu sau bà nội theo chú Út đi xuất cảnh nước ngoài. Mấy năm sau  nữa  nội mất luôn ở bên đó, nội đã đi và đi mãi như vậy … Nội yên nghĩ trong một nghĩa trang trên một ngọn đồi ở mãi tận Cali mà tôi chỉ nhìn thấy qua ảnh. Mấy chục năm rồi, cũng có khi tôi nghĩ có lẽ phải thu xếp và cố gắng để đi thăm nội, tôi  sẽ ngồi bên mộ bà  nội để khóc một lần cho đã. Khóc cho cái con bé trái tính trái nết ngày xưa, khóc cho một khúc quanh cuộc đời mà gia đình tôi phải nghìn trùng xa cách, và khóc cái tuổi già đang đến , rồi mình cũng sẽ bắt ghế ngồi đợi cháu như nội ngày xưa.

       Có một câu bà nội tôi hay nói : khi nào con già rồi con sẽ hiểu. Bây giờ đôi khi tôi vẫn nói với mấy đứa nhỏ ở nhà y sì cái câu nói của  nội ngày xưa. Lịch sử lập lại, chỉ có điều khi hiểu ra thì người ta không còn trẻ nữa và những người thân yêu cũng không còn ở  bên cạnh mình . Ba tôi cũng mất sau bà nội chỉ một năm còn mẹ tôi đến sống với mấy đứa  em ở xa… xa lắm…Đến bên kia bờ Đại Tây Dương.

        Bạn bè quanh tôi  bây giờ đa phần cũng cùng hoàn cảnh giống tôi , bạn thì mất ba, bạn thì  mất mẹ, có bạn không còn cả ba và mẹ. Nhưng  cũng có vài bạn may mắn lắm vì còn cả bố lẫn mẹ, tôi vẫn nghĩ bạn đó thật là hạnh phúc. Nhiều lần đến thăm bạn bè, tôi  biết  chăm sóc người già cũng không dể dàng gì, nhất là những lúc các cụ ốm đau. Một  người bạn đã tâm sự với tôi :.. vất vả lắm, nhưng ngày nào mẹ còn bên mình là mình còn cảm giác an vui …Tặng bạn câu ca dao này, cũng là tự tặng cho chính mình vậy:

                                Đêm đêm con thắp đèn trời

                            Cầu cho cha mẹ sống đời với con

        Tháng ba năm nay tôi có đến thăm thầy cũ nhân  ngày thầy cô từ nước ngoài về thăm quê hương.Thầy đã 82 tuổi còn cô cũng đã 77. Tôi cứ ngồi yên thật lâu  khi các bạn trò chuyện , để ngắm cô thầy ngồi bên nhau và tôi rất ngưỡng mộ. Họ đúng là những nhà mô phạm của thế kỷ trước, nhũng đôi lứa yêu nhau bền vững, vượt qua bao sóng gió và cùng nhau đi đến cuối cuộc đời. ..Em xin chúc  thầy cô được sức khỏe, đươc bình yên bên nhau và  mãi mãi yêu nhau. Bây giờ thì em biết, ở tuổi nào người ta cũng cần được yêu thương. Được người yêu hạnh phúc hơn yêu người, nhưng cầu cho những kẻ có lòng đều được yêu nhau.

        Ai cũng có một thời trẻ tuổi, cái  tuổi trẻ vui tươi nhưng cũng đầy nông nổi, cái tuổi mà người ta dễ mắc phải những sai lầm. Lúc đó có ai bảo rằng bạn đã sai rồi thì nhất định không chịu đâu. Chỉ mãi về sau , khi dòng sông đời cứ trôi đi qua bao ghềnh thác, mọi điều vỡ vạc ra thì tuổi già đã thấp thoáng. Nhưng cuộc đời vẫn cứ là như vậy, dòng sông  đời vẫn cứ trôi đi… và lịch sử vẫn lập lại.

        Vậy cũng nên  tha tội chết cho đám tuổi trẻ hậu sinh  nhỉ … Bởi vì ai cũng có một thời….

                                                                                                 

                                            

NHỮNG BÔNG HOA TRẠNG NGUYÊN

       Trong sân vườn nhà tôi có một cây Trạng Nguyên, cứ cuối tháng mười  khi những cơn mưa dần ngớt nó trổ những chùm hoa đỏ rực rỡ . Bên Tây người ta gọi hoa này là hoa Chrismas, ông bạn già của tôi trong chuyến đi du lịch Đà Lạt đã đem về một cành. Tôi dâm xuống bên cạnh hàng rào,  kể ra nó cũng dễ mọc, đâm chồi mạnh mẻ và cao dần. Khi hoa nỡ thời tiết cũng chuyển  lành lạnh, báo hiệu  mùa giáng sinh  gần đến. Đã bao mùa Noel đi qua trong đời nhưng tôi vẫn bồi hồi náo nức khi nhìn thấy những chùm hoa  Trạng nguyên đỏ rực trong  góc vườn
       Tôi yêu những mùa giáng sinh như yêu một quảng đời thơ ấu, gia đình ba mẹ và mấy chị em còn. sum họp bên  nhau..Thời ấy gia đình tôi nghèo lắm, mà không nghèo sao được khi sáu  chị em cứ năm một lần lượt ra đời. Cả Thành phố chỉ có mỗi một hiệu bánh ngọt, đến mùa Noel người ta bày những ổ bánh khúc cây trang trí những bông kem đủ màu. Đi học về ngang mấy chị em dí mũi vào tủ kính nhìn cho đã thèm .Nhỏ em thứ tư phát biểu một câu nhớ đời : mai mốt em lớn có tiền nhiều em sẽ mua mấy ổ bánh về ăn cho đã. Lớn lên , nó là đứa khá giả nhất trong chị em. Nhớ lại mơ ước đơn sơ ngày còn nhỏ mấy chị em bùi ngùi.  
      Ngày  ấy ba tôi ở trong đơn vị xa, nhưng Noel ông vẫn cố gắng về với các con. Quanh thành phố ngày xưa có nhiều thông lắm, ông chạy xe jeep vào rừng thông tìm chặt một cành đẹp chở về. Mấy cha con dựng cây thông ở giữa nhà.Tôi lớn nhất bê cái thùng đồ Noel ra, mấy đứa bé bu lại soạn ra lau bụi vì đã cất kỷ qua một năm. Đó là những trái châu màu săc sặc sỡ, những dây kim tuyến lấp lánh, những ngôi sao và hình thiên thần bằng giấy xinh xinh. Ba tôi giăng đèn màu lên cây, xong ông rắc những miếng bông gòn mỏng mảnh giả làm tuyết rơi.Phần trang trí ông nhường cho mấy chị em, đó là những công việc thật thích thú. Đêm xuống mấy cha con thắp điện cây noel ngắm công trình rực rỡ  qua  một ngày bận rộn. Lúc đó ba tôi hay hát bài Trời cao, bài hát vào mùa vọng giáng sinh:
         Trời cao , hãy đổ sương xuống, và ngàn mây hãy mưa đấng chuộc tội.
         Trời cao, hãy đổ sương xuống ,và ngàn mây hãy mưa đấng cứu đời
      Dẫu còn bé , tôi vẫn hình dung được, tiếng hát buồn của người du mục đi trong sa mạc. Tiếng hát khao khát một đấng cứu thế, như một minh quân của thời loạn lạc. Dẫn đưa con người vượt qua những lầm than của kiếp sống vươn tới một ánh sao xanh giải thoát muôn đời. Mấy ngàn năm qua nhưng tiếng kêu trong sa mạc vẫn vang vọng. Mỗi mùa Giáng sinh về, vẫn đem lại cho nhân loại một niềm hy vọng mới . Như ánh sao lạ đưa bước chân Ba Vua tới chiêm ngắm, và lòng người sao tràn ngập niềm vui .
     Năm nay, những bông hoa Trạng Nguyên lại thắm đỏ,  một mùa Noel lại đến . Sao tôi không hề cảm thấy tuổi tác đè nặng lên vai. Lòng tôi sao hớn hở như con bé ngày xưa cặm cụi viết lá thư cho ông già  Noel đặt ở gốc cây thông. Tối hôm đó thao thức không ngũ được mong mau  sáng để mở quà... Cũng không biết từ lúc nào tôi biết đó là món quà của ba mẹ mua để vào lúc mấy chị em ngũ say. Chỉ biết rằng khi bắt đầu lớn hơn tôi đã thay ba mua quà noel cho mấy đứa em nhỏ. Rồi ba tôi mất, đứa em trai  trang trí hang đá và cây thông thay cho ba mỗi  tháng mười hai đến. Chúng tôi đã lớn lên với những mùa Noel như thế, những cuộc đời cứ nối tiếp nhau. Dù ngày xưa không sung túc và đủ đầy như bây giờ, nhưng hạnh phúc và yêu thương của Chúa Hài Đồng đã tỏa sáng trong lòng chúng tôi. Những ngôi sao ngày xưa vẫn lấp lánh trong lòng mỗi đứa, khi Giáng sinh lại về.
      Và những bông hoa Chrismas đỏ rực trên cành.
   
   
      .