ĐÊM GIÁNG SINH TRĂNG TRÒN

…….Đó là khoảng thời gian của năm 1977….

         Vào buổi chiều ngày 24 tháng 12, áp lễ Giáng Sinh, Nghĩa một mình loay hoay trong gian bếp nhỏ, cô đang chuẩn bị bửa tiệc Noel với mấy người bạn thân. Cô làm một ổ bánh bông lan thơm lừng vàng rượm, không có bông  kem, cô trang trí mặt bánh bằng những khoanh thơm sên với đường dẽo kẹo .Có mấy món ăn để uống với rượu nữa, bò xào, sườn nấu khoai tây. Một món rau xà lách trộn với dầu giấm được trang trí mấy lát cà chua đỏ và trứng gà luộc vàng trắng đẹp mắt. Nghĩa rất khéo nấu ăn, cô bỏ nhiều công sức vì mấy người bạn này cô cũng yêu mến lắm. Cường và Ly cùng làm chung cơ quan với cô. Cường rất hiền . anh cao ráo đẹp trai, là lính không quân cũ. Nhưng anh chỉ mới đi quân dịch thôi, cấp bậc cũng  thấp nên sau thời gian học tập ngắn,  anh may mắn được nhận làm công nhân. Ly lại là cô bé nhỏ nhất cơ quan, cô mới tốt nghiệp cấp 3 vào làm ở cơ sở in Quốc doanh này được một  năm. Nghĩa thì có một xuất thân khác, cô là con gái chủ nhà in lớn nhất thị xã vào thời đó. Sau năm 1975, nhà in và cơ sở của gia đình cô đưa vào nhà nước, vậy là cô trở thành công nhân cùng với số người làm cũ trong nhà . Nói chung,  tuy là công nhân nhưng cô vẫn còn  quen chút phong cách cũ, mấy người công nhân ở đây không thích cô. Nghĩa khá là cô đơn, nên cô thân với Ly và Cường nhất.

       Còn một người khách thứ ba  nữa  là Trí , anh  chàng cùng tuổi với Nghĩa, con trai của một gia đình rất thân với ba mẹ cô. Trí  thích Hạnh  em gái kế Nghĩa , nhưng Hạnh còn nhỏ đang học cấp 3 , hay bạn bè vui chơi, chẳng quan tâm lắm đến anh chàng bốn mắt này . Vì vậy Trí nể bà chị hờ và nhận lời tới bửa tiệc chiều nay , dù anh với Cường và Ly cũng không quen lắm , chỉ thoáng thấy nhau mấy lần ở nhà Nghĩa.

       Người đến sớm nhất là Cường, anh mặc áo len cổ cao trông ấm áp, ngoài trời hôm nay khá lạnh. Anh ngồi một mình trong căn gác trong lúc chờ Nghĩa còn vài việc nữa chưa xong. Ly đến thứ nhì, cô ùa vào nhà lạnh run, phong phanh  hơi vô tư vì quên mặc áo lạnh. Thấy Ly, Cường mừng lắm anh nói : “ sao Ly lâu vậy, nảy giờ ngồi một mình ngại quá.” Ly không hay nói nhưng cô nói câu nào là chết câu đó, đôi khi Cường cũng phát bực vì cô bé này. “ Ngại gì , anh không biết hôm nay anh là khách quan trọng nhất sao, hi hi tụi Ly chỉ là ăn theo thôi. Cường nhăn nhó : “ Trời ơi vậy mới ngại chứ, biết vậy mà không lo đi sớm “. Rồi cả hai cùng cười “ Suỵt nhỏ thôi “ Ly nói, “ Không sợ Nghĩa giận hả , Nghĩa mà giận thì anh với Ly khó năn nỉ lắm đó.”.  Nghĩa  không đẹp nhưng cũng khá xinh, mắt cô sâu sâu với  hàng mi rợp đen nhánh trông hơi tối và buồn, đôi môi dày hình trái tim khi nói thì sắc sảo , khi cười lại tươi tắn nhẹ nhỏm hơn. Cô cũng mới ngoài hai mươi, tuổi đó tâm hồn cũng phức tạp và mâu thuẫn với nhau lắm. Còn trẻ gia đình giàu có, giao tiếp nhiều nên cô khá lanh lợi, nhưng dễ mềm lòng trước tình cảm. Cô mến Cường nhưng anh lại có người yêu đang ở xa. Xa cũng như là không có nên Nghĩa tự tin chinh phục anh chàng này, cô yêu và hy vọng.

        Trí đến muộn nhất, tính anh cũng vui vui, nói năng hài hước, anh đảo mắt tìm Hạnh nhưng cô bé đã biến đâu rồi, ngày lễ mà, trẻ trung như vậy ai lại ở nhà cơ chứ. Bốn người ngồi chung quanh chiếc bàn tròn. Thời ấy mà tiệc tùng như vậy là sang lắm rồi. Ly cũng biết Nghĩa muốn gán ghép mình với Trí, nhưng cô không quan tâm điều đó. Song cái ý nghĩ bốn người giống như hai cặp bồ bịch làm cô có chút khó chịu.” Trí –Ly, Cường – Nghĩa “. Cô còn nhỏ và bướng bỉnh, Ly nghĩ nếu có người yêu cô sẽ tự  tìm chứ không để Nghĩa sắp xếp. Nhưng cô dẹp bỏ ý nghĩ đó ngay và cùng các bạn ăn uống vui vẻ. Họ đều là những người còn rất trẻ, những tâm hồn trẻ, ở cùng một thời buổi khó khăn, cùng một giai đoạn chuyển tiếp của lịch sử. Lịch sử của dân tộc cũng là lịch sử của một đời người. Cường mang theo một chai rượu chát đỏ cũ , Nghĩa rót ra mấy cái ly cao để mọi người cùng nâng ly. Rượu ngon , thức ăn ngon nhưng tình yêu còn mơ hồ lắm, mỗi người đang theo đuổi những tình cảm khác nhau, những hoàn cảnh éo le khác nhau  trong cuộc sống . Buổi chiều noel trôi đi chầm chậm như vậy , hòa trong tiếng nhạc giáng Sinh từ chiếc máy Cassette cũ của nhà Nghĩa.

       Gần đến giờ lễ đêm, mọi người rủ nhau ra đường.Trí cũng chu đáo anh nhắc đi ngang nhà Ly lấy cái áo len cho cô , vì cô quên mặc áo len mà trời khuya lạnh lắm. Thị xã hồi đó nhỏ xíu, từ nhà Cường lên nhà Nghĩa cách một ngả tư, từ nhà Nghĩa lên nhà Ly chỉ cách hai ngả tư.  Nhà Trí thì trung tâm hơn , nằm trên con đường đi lên Nhà thờ. Đêm Giáng sinh trăng sáng vằng vặc, bốn người đi bộ chậm chậm bên nhau. Cái ý nghĩ bị gán ghép lại trở về với Ly, cô cố ý tránh đi sát bên Trí.lúc thì cô kè kè bên Nghĩa, lúc thì cô vượt lên đi với Cường. Đường  phố đông lắm, người đi lễ thì ít, đi chơi thì đông, có lúc, Trí bị tách ra, Nghĩa Cường Ly đi với nhau, anh một mình phía sau. Một lúc anh cũng nhạy cảm nhận ra , Ly cố tránh mình. Trí bực bội , thật ra tánh anh cả nể, vì Nghĩa mời anh thôi ,anh cũng có thích Ly đâu, giá  là Hạnh thì hạnh phúc biết bao. Khi người ta còn trẻ thì như vậy đó, hạnh phúc cũng đơn giản là ở gần người mình thích hay chỉ thoáng nhìn thấy cũng vui lắm rồi. Lễ nữa đêm khuya lắm, Trí ra về trước, anh không có đạo hay là anh ghét Ly cũng không rõ.. Trong bốn người Cường và Ly cùng công giáo, Trí và Nghĩa đạo Phật.

     Chỉ còn lại ba người , sắp đến giờ lễ, Cường nói :" Nghĩa  ơi lễ trọng nên lâu lắm, anh và Ly đi lễ thôi, anh với Ly đưa Nghĩa  về nhe ". Nhưng Nghĩa lắc đầu : “Không sao đâu Nghĩa đi lễ được, cho Nghĩa  đi với ”. Nếu không có Nghĩa, Cường sẽ đi vào Nhà Thờ  quỳ ở dãy bên nam, Ly quỳ ở dãy bên nữ, nhưng có Nghĩa , sợ cô mệt cả hai  tìm một chổ ngoài Nhà thờ để đứng cùng Nghĩa. Hơi lo ra một chút và cũng hơi lộn xộn ,vì có nhiều người đi chơi ,ra ra vào vào ngắm nghía hang đá Bê Lem xem như thế nào. Lễ  khuya đúng nữa đêm và nhiều nghi thức kéo dài, cũng tội nghiệp Nghĩa, dù không quen cũng chịu khó đứng theo Ly và Cường gần hai tiếng đồng hô.  Mà không sao, được ở gần người mình yêu mến là hạnh phúc mà. Đó là những giây phút Nghĩa vui và rạng rỡ, tình yêu một mình nhưng cô đong đầy hy vọng.

        Lễ tan khuya lắm , càng khuya trăng càng sáng vằng vặc. những người đi chơi đã tãn mát hết, chỉ còn lại giáo dân đi lễ về. Co ro trong cái lạnh mùa đông Ly , Nghĩa và Cường cùng đi bộ về. Đường khuya  vắng tiếng giày dép ba người xào xạc trên đường nghe rõ, nhất là tiếng đôi giày của Cường, anh mang đôi giày cũ, mũi nhọn kiểu thời trang năm 1975 đến giờ, nó kêu lép xép buồn cười lắm. Nhà Trí ở trên đường đi lễ về, lúc đi ngang nhà của Trí , bất giác Ly thấy hơi áy náy . Trí cũng tốt mà, anh nhớ nhắc cô về lấy áo len vì sợ cô lạnh,  Ly  tự hỏi : mình sao thế nhỉ ??  Hai người lớn lúc đó cũng đưa mắt nhìn cái cô bạn nhỏ nhất, ánh mắt của Nghĩa giống như là trách móc  :” trời ơi người ta nhờ có một chút mà cũng làm không xong, để bạn người ta bỏ về.”. Còn Cường thì  im im cười cười, anh mới làm chung với Ly  thôi nhưng cũng có đụng chuyện một hai lần. Tính Ly cũng biết suy nghĩ phải trái lắm,  nhưng  cô bướng , bây giờ anh mà góp ý thì cô xù xụ ngay .

     Từ nhà Trí đi quẹo hai ngã tư là đến nhà Ly. Nhà cô khá rộng và sâu vào phía trong, ở ngoài là một cái cổng gổ cao hơn đầu người . Cường và Nghĩa đưa cô đến tận cổng, chào hai người bạn xong Ly chạy vào nhà, ba mẹ và các em cô đã  ngũ hết rồi. Bỗng dưng Ly dừng lại chạy trở ra, cô mở cổng nhìn theo Cường và Nghĩa.  Dưới  ánh trăng sáng vằng vặc, dáng Cường cao cao Nghĩa nhỏ nhắn kế bên, cô nghĩ hai người  đẹp đôi và dễ thương. Không biết sau này hai người có thương nhau luôn không ? Rồi Ly chợt phát hiện là tim cô bỗng đau nhói vì điều đó , giờ thì cô biết sao mình không muốn đi với Trí, dù chỉ là như hai người bạn vài quảng đường.

     Sau này, Ly có gặp lại Trí một vài lần, tất nhiên là cô đi với Nghĩa, buồn cười chuyện cũ nên cô vui vẻ hơn. Trí cũng là một thanh niên hồn hậu , dễ thương , anh luôn có vẻ quan tâm và lo lắng cho người  khác. Chỉ có điều là trái tim  anh đã giành cho người khác và Ly cũng vậy. Cái ý định gán ghép hai người với nhau của Nghĩa đã không thành.

     Đó là mùa noel đầu tiên cũng là cuối cùng mà Ly, Cường và Nghĩa bên nhau. Ngày vui đã hết, gia đình Nghĩa chuyển đi Cà mau, Ly cũng bỏ cơ quan vào Sài gòn học tiếp. Cường là người ở lại, anh đi lao động hết nông trường này đến thủy lợi khác. Thời gian đó Ly và Nghĩa vẫn liên lạc với nhau, chỉ có Cường thì không, ngoài cô bạn gái thân Ly không  liên lạc với ai hết, còn Nghĩa cùng muốn quên Cường, khoảng cách giữa hai người về địa lý và cả tâm hồn xa vời vợi. Hai đứa  nghe phong phanh Cường sắp sửa kết hôn.

    Học xong Ly trở về lại thành phố cũ,  Ly không biết là về để tiễn đưa Cường lần cuối cùng, Ly không biết là thời gian Ly đi anh vẫn một mình. Đi rừng núi nhiều  anh nhiễm sốt rét và mất. Đinh mệnh là như vậy, không phải ai cũng nhìn được Noel sáng trăng một lần nữa .Thời gian sau  Nghĩa cũng có về, hai cô bạn gái rủ nhau ra thăm mộ Cường .Những bông hoa hồng đỏ cho một người thương cũ, mộ của anh nằm hiu hắt, nấm mộ buồn của người độc thân. Lúc đó Nghĩa nói  " Nghĩa lên đây thăm mộ Cường và từ giả Ly để đi xa ", mãi sau  Ly mới biết  là Nghĩa  vượt biên.
     Năm 1995 Nghĩa  trở về thăm quê hương và đi tìm Ly. Lúc này Ly có gia đình rồi và chuyển chổ ở về nhà chồng. Hai người bạn cũ gặp nhau, Nghĩa kể cô đến đảo và quen một người  ở đó,  sau cả hai cùng đến Canada định cư và lấy nhau. Còn Trí  và Hạnh em Nghĩa cũng kết hôn với nhau ở Mỹ. Ly cười : ” vậy là Trí cuối cùng cũng như mong ước Nghĩa nhỉ “. Lúc đó Nghĩa cũng cười, nhưng mắt cô buồn rười rượi, đôi mắt từ xưa vốn đã buồn . Nghĩa nhớ Cường và mối tình ngày xưa, một thời mơ mộng khi người ta còn trẻ .….. Rồi Nghĩa chào Ly, cô  lên đường về  lại với gia đình mới của mình. Bây giờ nhà Nghĩa ở xa  lắc, mãi tận Canada .Từ đó Ly không biết tin tức gì về Nghĩa nữa, ba mẹ Nghĩa cũng mất hết rồi , và Ly cũng không biết hỏi thăm ai.  

      Mùa giáng sinh năm nay trở về, được thiên văn dự báo là một đêm giáng sinh trăng rằm, đã ba mươi tám năm hôm nay trăng mới tròn lại đúng vào đêm noel, và mười chín năm  nữa hiện tượng này mới lập lại . Những nhân vật cũ trong câu chuyện ngày xưa , Ly là người nhỏ nhất cũng đã gần sáu mươi rồi. Cô nghĩ mình giờ cũng là người phụ nữ hạnh phúc, cô đã gặp người  mình yêu và yêu mình. Dĩ vãng đã xa xôi rồi một đêm noel trăng sáng cũ, nhưng còn Nghĩa cô bạn có đôi mắt buồn của  ngày xưa , Nghĩa giờ ở nơi đâu….. Cô và Nghĩa ai là người sẽ ngắm nhìn ánh trăng rằm đêm Noel một lần nữa….
                                                                                           Mùa Giáng Sinh 2015
                                                                                     Để nhớ câu chuyện của 38 năm cũ   

TRỜI CAO

 Trời cao hãy đổ sương xuống
 Và ngàn mây hãy mưa đấng chuộc tôi
 Trời cao hãy đổ sương xuống
Và ngàn mây hãy mưa đấng cứu đời
Như nai đang khát
Ước mong mau tìm thấy suối....
Chúa ơi, dừng cơn giận Chúa lại thôi

Chúa ơi , đoàn con đã hối tội rồi.

      Năm nay mùa vọng trở về, trong ngôi Thánh Đường thân quen lại vang vọng bài hát " Trời cao." Buổi chiều trời mùa đông se lạnh, quỳ bên hang đá  tôi hoen nước mắt nhớ đến ba mình.  Cứ mỗi mùa đông về, chiều tối chỉ một mình và hơi ngà say ông lại hát bài "Trời cao". Năm này qua năm kia, giọng hát trầm trầm pha một chút buồn bả của ông đi vào lòng tôi. Tiếng hát của người đàn ông đi qua hai cuộc chiến, học hành dang dở, sự nghiệp lao đao. Tiếng hát của một con chiên không ngoan đạo, thổn thức,  bất lực và tràn ngập ăn năn. Sao tiếng hát của ba lại làm con đau lòng mãi … sau ngày ba mất đến hai mươi năm rồi, cứ mỗi mùa đông về khi nghe ca đoàn và giáo dân cùng hòa vang  “ Trời cao hãy đổ sương xuống….”là trái tim con như thắt lại nghẹn ngào….

     Mùa đông năm nay trở về với một thế giới không bình yên,  bắt đầu bằng cuộc thảm sát ở Paris, nơi có đứa bạn thời ấu thơ đang  sinh sống. Nhắn tin cho nó tôi hơi run rẫy, và hồi hợp chờ tin trả lời. Thời gian như ngừng đọng cho đến khi tiếng chuông trả lời tin nhắn . Ơn chúa ,nó đã bình yên rồi, không có người Việt Nam nào trong cuộc thảm sát hằng trăm người ấy. Nhưng ở Cali hai tuần sau  thì không may mắn như vậy, có một cô gái người Việt, đang hứa hôn, đang có kế hoạch cho một mùa noel tình yêu, đã ngã xuống.trong lằn đạn của quân sát nhân. Máu của người Việt đã đổ, máu của những người vô tội đã đổ. Mùa Giáng sinh này có nhiều người không quay về sum họp với gia đình. Mùa giáng sinh này có những người cha , người mẹ chờ mãi  đứa con thân yêu của mình .

     Một tuần sau thảm trạng đứa bạn ở Paris gọi về cho tôi, hôm đó là sinh nhật của nó, tôi cũng quên không chúc mừng,  có lẻ bạn cũng không màng gì đến sinh nhật. Bạn tôi  nói : tao mới đọc danh sách 129 người chết vì khủng bố, toàn là những người trẻ mày ạ , tuổi đời còn tươi đẹp quá, còn tràn sức sống , còn cống hiến nhiều cho xã hội, sao họ lại chết cơ chứ. Mấy ngày nay tao buồn quá, phần thì lo lắng cho con gái mỗi lần nó ra khỏi nhà.  Bạn nói dài lắm, tôi im lặng nghe , nói  đi cho vơi đi những nặng nề. Một hồi nó sực nhớ : mà thôi tao đi đây, tao phải đi Nhà thờ , có lễ cầu nguyện cho những người vừa mất. Tôi nói : ừ mày đi đi , cầu nguyện cũng là một cách giải thoát khỏi những nổi buồn.

   Tôi cũng buồn lây theo bạn mình, bao giờ cũng vậy, những người trẻ chết đi làm người ta tiếc thương hơn những người già. Vì cảm thương những cuộc đời ngắn ngủi, mới vừa lớn lên mười tám, đôi mươi. Tuổi trẻ vốn là tinh hoa, là hy vọng ,là sức sống của một dân tộc. Mà như vậy mới gọi là khủng bố chứ, phải giết nhiều người, phải gieo đau thương thật nhiều, mới đạt  kết quả, mới mỹ mãn thiên đàng !!!!

   Giữa những nổi buồn tôi lại nhớ câu hát của ba mình, những chiều tối mùa vọng  tháng năm ông còn sống :

                                   Chúa ơi dừng cơn giận chúa lại thôi ,

                                   Chúa ơi đoàn con đã hối tội rồi.

     Lúc ấy, có lẻ ông nhớ lại một quảng đời trai trẻ của mình. Một thời thanh niên đi qua những thành phố làng mạc xa xôi, đi qua những cuộc tình và những ngày tháng xa Chúa, .tiếng hát đong đầy nỗi ân hận và mong chờ sự cứu rỗi . Lúc đó tôi còn nhỏ quá để hiểu, chỉ khi già đi rồi tôi mới thấy rằng , đời người qua những thế hệ đôi khi chỉ là điều lập lại.

     Hai ngàn năm trước Nhà tiên tri  Gio An đi trong sa mạc cũng kêu những tiếng kêu vang vọng gọi con người tỉnh thức,  tiếng kêu than cho một thế hệ phải trầm luân dưới ách cai trị của bạo chúa Herode. Tiếng van cầu chờ mong một ánh sao xanh, dẫn đường tới đấng minh quân giáng sinh. Hai ngàn năm sau tiếng gọi trong sa mạc ngày xưa vẫn vang vọng. Con người vẫn trầm luân trong một kiếp sống không yên bình. Lúc  bình yên thì người ta quên hết trời cao đất rộng. tưởng mình có thể thay trời, thế thiên hành đạo. Tưởng văn minh tột bậc, tưởng khoa học tiến bộ có thể tạo ra được chúa tể. Người lớn thì vùi mình trong tiền bạc, vật chất, sắc đẹp, giới trẻ thì quên đời bằng ma túy, rượu, game, sex.

    Không có một cơn đại hồng thủy nào để trừng phạt, cũng chưa đến tận thế có mưa dầu nắng lữa. Nhưng có thật giữa thế kỷ 21 này, người chặt đầu người quay phim chụp ảnh để dành xem, nhưng có thật giữa đời này những tên đồ tể một mình giết hàng trăm người mà còn muốn hơn thế nữa. nhưng có thật giữa cuộc đời này những người làm giàu và sống phè phưởng trên xác chết, trên nổi đau, trên máu và  nước mắt của  người khác. Nhưng có thật giữa đời những luân thường đạo lý lẫn lộn chân chân giả giả.

    Để rồi giữa những tai họa , có khi do con người , có khi do thiên nhiên, người  ta mới nhận ra rằng, loài người nhỏ bé biết bao, bất lực biết bao. Đóa Phù dung còn sớm nở tối tàn, hoa hồng, hoa huệ cắt khỏi cành, cắm trong lọ còn khoe sắc được mấy hôm, nhưng con người giây trước còn cười nói, giây sau đã im lặng mãi mãi. Hóa ra kiếp người là phù du nhất trong những sinh vật phù du trên thế gian này...

    ….Năm nay Mùa Vọng lại trở về, bài hát ngày xưa, riêng trong lòng ba, trong lòng con gái của ba, dẫu nhỏ bé  nhưng cũng  là tấm lòng của muôn người giữa trần gian này. May quá, Chúng ta còn có Chúa nếu không còn ai, Chúa vẫn yêu chúng ta , đừng quên điều đó. Giáng sinh sắp đến rồi, con cầu xin ánh sánh của ngài chiếu rọi trong lòng mỗi người  chúng con, để chúng con sốt sắng quay về bên ngài. Ấm áp yêu thương trong vòng tay của người , để đau thương qua rồi, đó là một lời cảnh tỉnh. Để những người mất đi vừa qua là  những thiên thần nhắc nhở cho những người  còn sống. Không có việc gì mà không có ý nghĩa , không có việc gì ngoài ý Chúa Trời

Vinh Danh Thiên Chúa trên các Tầng Trời

Bình an dưới thế cho người Thiện Tâm.

   

GIỌT SƯƠNG TAN

    Ngày xưa, mình và nhỏ bạn thân hay chơi trò giải thích những cái tên của mình và các bạn, ví dụ như Thúy Liễu là con suối nhỏ giữa rừng sâu, Thu Nguyệt là ánh trăng mùa thu, Thanh Sương là giọt sương trong  xanh , còn mình tự giải thích tên mình Bạch Yến là bửa tiệc trắng, cũng ví von thôi không chính xác lắm,  nhưng hai đứa mình  mình thích thú vì thi vị hóa những cái tên.
     Giọt sương trong xanh… lúc đó mình nghĩ tên của  Thanh Sương dễ thương  nhất, còn bây giờ mình nghĩ  cái tên đó thật thích hợp với Sương. Sao bạn lúc nào cũng mỏng mảnh và lảng đảng như một  giọt sương sớm. Bạn cứ gầy như một nhánh lúa, nước da trắng xanh xao mái tóc đen dài  suông  mượt xỏa xuống  vai  và đôi mắt buồn như có nước. Bao trùm lên khuôn mặt  và đôi mắt ấy là một nụ cười hiền, thật hiền, mình chưa thấy ai có được nụ cười hiền  như vậy. Như nó tỏa ra từ một tâm hồn lành và sáng , như khi bạn cười không ai có thể giận bạn được.
    Ngày mình mới vào lớp sáu trường Công, cũng trải qua một kỳ thi khá gay go.  Lớp mình chỉ toàn nữ, trong số nữ sinh đậu  đa phần các bạn từ trường Nữ Tiểu Học của thị xã BMT , một trường nổi tiếng giỏi.  Chỉ có một số ít ở các trường khác, như nhóm  nữ từ trường công giáo Vinh Sơn  (trong đó có mình), một nhóm nữ ở trường Tiểu Học cộng đồng ở ven phố.  Bọn mình nghe tên Thanh Sương là  nể mặt lắm - học sinh được phần thưởng danh dự trường Nữ Tiểu Học mà.-  Học giỏi  thì hay kiêu và khó chơi lắm, nên bạn bè cũng ngại gần.

        Cuối năm lớp 9,  Trường chia ban,  Sương và mình cùng vào Ban A,  lớp 10a1. Lúc này trường phân ban lớp nào cũng có nam có nữ.Tụi mình chấm dứt bốn năm học cấp 2 toàn nữ. Lớp 10a1 các bạn nam đông hơn,  nữ chỉ mười mấy đứa nên nhanh chóng thân nhau.  Giờ mình mới nhận ra rằng, Thanh sương có học giỏi nhưng không khó chơi như mình nghĩ, trái lại hắn rất hiền, dễ tính ,hay cười và chẳng thấy hắn giận ai bao giờ. Lúc đó mình nghịch ngợm cặp đôi hắn với anh chàng tên  Minh ở lớp bên cạnh, hắn cũng cười cười không phản đối. Còn anh chàng Minh thì ngây thơ không hề biết mình “ được “cặp đôi. Có một điều trùng hợp là ngày Sương mất Minh là bạn nam duy nhất đã đến tiễn đưa Sương. Hai người chỉ ở cách nhau có vài chục cây số nhưng mấy chục năm không biết nhau, không gặp nhau. Minh cũng ba mươi mấy năm mới gặp lại bạn bè, có Minh rồi thì Sương ra đi, cuộc đời là như vậy, hợp tan, tan hợp.

        Trong ba năm cấp 3, năm lớp 11 là vui nhất vì chưa bị áp lực của thi cử, lại qua đi thời gian lạ lẫm nhau khi mới vào lớp 10. Chương trình Quốc Văn  cũng hay lắm, tụi mình được học Bà Huyện Thanh Quan, Nguyễn Công Trứ, Chinh Phụ Ngâm, Cung Oán Ngâm Khúc. Thầy Quốc Văn phân nhóm rồi cho thuyết trình - một nhóm 4 đứa, về nhà tự soạn bài, chọn một đứa thuyết trình, các tên còn lại trả lời những câu hỏi của cả lớp, cuối giờ thầy tổng kết. Những giờ thuyết trình đó vui và sôi nổi lắm . Nhóm mình thường tập trung ở nhà Sương để viết bài thuyết trình, vì anh của Sương đã học trước có thể lấy bài cũ cùa thầy… copy một chút. Vừa soạn bài vừa đùa nghịch ầm ĩ, may là ba mẹ của Sương dễ tính và vui vẻ.

    Qua năm học 12 có rất nhiều biến động, mỗi người cũng bị cuốn theo vòng xoáy của lịch sử. Dù không khó lắm để vượt qua kỳ thi tốt nghiệp đầu tiên sau 75, nhưng chỉ một số rất ít vào đại học, một số nữa đi làm ở các cơ quan Nhà Nước … mỗi người một ngã đời. Từ đó mình không gặp lại Sương, chỉ nghe là bạn không khỏe lắm. Gia đình bạn rời khỏi Ban mê thuột và Sương lập gia đình. Những năm tháng ấy sao mà buồn, bao nhiêu dâu bể, bao nhiêu đổi thay, đến nỗi trong ký ức của  mình không còn muốn nhớ gì hết … Chỉ xin tan vào quên lãng…

      Mình chỉ muốn nhớ lúc chúng ta tìm gặp lại nhau. Năm 94 hay 95 gì đó mình mới gặp lại Sương , bạn từ Ninh Hòa lên và đi tìm mình. Lúc đó nhóm con gái đã liên lạc một số ít bạn bè. Ngày đám cưới một bạn trong lớp tên Tuyền, các bạn cũ tham dự thật đông. Ý kiến gặp nhau định kỳ hằng năm bắt đầu từ đó, mới đầu chỉ là một nhóm , sau đông dần . Sương thì có năm về dự năm không, bạn bận rộn,  bạn làm sui gia , bạn lên bà nội. Tụi mình cũng biết cuộc sống của bạn không được bằng phẳng lắm.

     Lần cuối mình gặp Sương là ở quầy thuốc tây của một đứa bạn . Lúc đó tụi mình  rủ nhau đi ăn tối, bốn đứa mà uống hết có hai chai bia nhỏ. Sương rất vui, hắn kể chuyện ngày đầu tiên gặp sui gia , thấy ông bà sui hơi già, hắn bối rối và gọi bác xưng con làm cả nhóm cười vang, hắn còn đem hình hai đứa cháu nội ra khoe. Mình đã nghĩ rằng một đoạn kết có hậu. Ba đứa mình  rủ nhau dịp nào đó đi  Ninh Hòa thăm Sương , nhưng mãi mãi chỉ là dự định…

          Có ai muốn thăm nhau thì đi ngay đi nhé vì mai này biết có còn  được gặp lại không.

   ….  Giọt sương đã tan rồi, thành làn khói nhẹ bay lên cao. Khi nhìn lên bầu trời xanh ngát, mình nghĩ bạn đang bay trên đó với đôi cánh mỏng mảnh , bạn nhìn xuống dương trần mỉm miệng cười, vẫn nụ cười rất hiền ấy . Bây giờ có lẽ bạn bình an và thanh thản nhất. Đáng ra mình nên mừng cho bạn mới phải, nhưng sao mình lại khóc ,

             "…Người đi qua đời tôi, không nhớ gì sao Người....." 

NHỮNG NGÔI TRƯỜNG XƯA Ở BAN MÊ

      Ngày tôi còn nhỏ, công việc của ba tôi khiến ông phải thường xuyên di chuyển nhiều nơi. Nha Trang, Pleiku, Kontum, Sài Gòn và Ban Mê Thuột, đi đâu ông cũng kéo theo cả bầu đoàn  thê tử.Việc học của chị em tôi cũng vất vả lắm mới theo kịp các bạn, năm lớp nhì (lớp 4)  tôi  học đến ba trường. Đến năm 1968, từ lớp nhất  (lớp 5) trường Vinh Sơn tôi đậu vào đệ thất  (lớp 6)  trường công. Thấy con đã vào Trung học, hơn nữa quân số chị em tôi lúc đó đông quá đến bảy đứa. Ông đành để gia đình ở lại Ban Mê Thuột, một mình đến nơi làm việc.
      Từ đó tôi không phải dời chuyển trường nữa, và được vào học ngôi trường Trung học có thể nói là lớn nhất Ban Mê thời đó- Trường Tổng Hợp BMT- Trường cũng có một bề dày lịch sử lâu đời và Hội Cựu Học Sinh cũng hoạt động từ lúc đó. Cứ mỗi Hội Xuân các anh chị đều có cử người về dự , còn tổ chức những buổi nói chuyện và hướng nghiệp cho lớp đàn em. Có lẻ các thầy cô của chúng tôi  học Đại Học Sài Gòn đều ở nhóm cựu học sinh kỳ cựu này. Không biết các anh chị ấy giờ phiêu bạt phương trời nào, nhưng cũng đã lưu những bước chân ở ngôi trường Tổng Hợp năm xưa, cũng là tiền thân cho nhóm Cựu học sinh của chúng tôi  bây giờ … và còn tiếp tục nữa ...
     Dân Ban Mê  Thuột vốn là dân tứ xứ, nhưng cũng hiếu học và biết đùm bọc nhau. Thị xã hồi xưa bé tí nhưng cứ một Ngôi Chùa, một Nhà Thờ xứ là có một ngôi trường nho nhỏ vài ba lớp tiểu học, học phí thì tùy theo khả năng, ai nghèo quá thì miễn còn cho thêm sách vở quần áo. Đó là chưa kể đến những lớp học tư thục, thường là do những ông giáo già về hưu mở dạy nhưng thường là cấp tiểu học thôi. Gần nhà tôi có  trường tư thục Sông Hồng, tư thục này chắc nhiều học sinh thời ấy biết vì về sau, buổi tối các thầy trường Trung Học Tổng Hợp mở lớp đêm ở đây,  và có khá đông các bạn đến học.

       Trường tiểu học nổi tiếng nhất thị xã lúc đó có lẽ là trường Tiểu Học  Nguyễn Công Trứ. Trường nằm ở ngả tư Phan Bội Châu và Tôn Thất Thuyết (bây giờ là Lê Hồng Phong ). Giữa sân trường có một cây đa cổ thụ cao ngất, phía sau trường là Đình Lạc Giao.Trường chia ra hai buổi học, sáng là các nam sinh học,  chiều đến các nữ sinh học và gọi tên riêng là Nữ Tiểu Học (hồi xưa nam nữ không có học chung ) . Đa số các bạn vào Tổng Hợp đều đi từ trường này, là nơi xuất thân của các bạn có tiếng học giỏi, Thu Hiệp, Thanh Sương, Quế Phượng. Một số đến từ Trường nữ Vinh Sơn, một số  nữa đến từ trường Tiểu học Cộng Đồng Hưng Đạo, như các bạn Nguyễn Viết Kình, L,ê văn Nghi, Nguyễn văn Hùng, Ngô thị Bình, Sâm, Vương thị Tiến . Tôi vẫn còn nhớ một vài trường cũ nữa, đơn giản là vì gần nhà , như trường Tiểu Học Quân đội Lam Sơn. Trường nằm trên một khu đất rộng nhưng chỉ xây cất nhẹ bằng gỗ, nền xi măng cao hơn mặt đất cả mét, đi lên bằng ba bực cấp. Tôi  có học ở đây được ba tháng, sau chuyển qua trường Vinh Sơn. Bây giờ  cũng trên khu đất này đã xây cất lại rất lớn là trường tiểu học Lê Thị Hồng Gấm. Gần đó qua một ngã tư là Trường Trung Học Bán Công, thầy Lê Thanh Nhàn là hiệu trưởng của trường này. Bây giờ  được đổi tên là Trường trung học cơ sở Phạm Hồng Thái. Sát bên  trường Bán Công là trường Tiểu học La San Lam Sơn. Những ngôi trường ở đây đều có chữ Lam Sơn vì khu dân cư này gọi là khu Lam Sơn. Tôi  có đứa em trai học ở đây, mỗi sáng tôi có nhiệm vụ dắt nó đến trường La San rồi mới qua trường Vinh Sơn học (Vì hắn là con trai không được nhận vào trường nữ Vinh Sơn). Sau này ba tôi xin cho nó qua học ở Tiểu học Thánh Tâm, sát bên Vinh Sơn để chị em tiện đường đi học. Hai trường này đều nằm trên đường Phan Chu Trinh , gần Nhà Thờ Lớn. Dẫu sao, thời ấy những trường đó có chút tiếng tăm và ở quanh phố, vì còn bé, tôi cũng chỉ biết loanh quoanh như thế.
       Lên Trung học rồi tôi giao phó chuyện dắt em đi học cho nhỏ em kế, còn mình chuyển qua đi đường Quang Trung cho nó…sang. Sáng sáng tôi và mấy nhỏ bạn đi ngang góc đường Lý Thường Kiệt và Quang Trung thấy các bạn học sinh trường La San Đồi đứng đón xe trường. Trường La San nằm riêng rẽ trên một ngọn đồi cao và khá xa phố nên có xe buýt chở học sinh đến trường ( bây giờ trường này là trường Cao Đẳng Sư Phạm Ban Mê Thuột). Đi bộ một đoạn nữa đến ngã tư Quang Trung - Hai Bà Trưng là nơi đón xe của các bạn Trung học Nông Lâm Súc Học sinh trường này có đồng phục là áo sơ mi nâu. Lớp tôi cũng có bạn tên là Lý thị Cao Nguyên năm lớp 8 chuyển qua học Nông Lâm Súc
  Có lần cả lớp làm một bản lý lịch có câu hỏi sau này các em dự định học ngành gì, nhỏ bạn khều tôi nói :’ tao tội cho mấy đứa Nông Lâm Súc quá”, Tôi  hỏi sao vậy hắn lại nói :" thì tụi mình có nhiều chọn lựa còn học Nông Lâm Súc thì sau này lên Đại học Nông Lâm Súc chớ đi đâu nữa”. Ý nghĩ của hắn cũng tức cười, nhưng cái cách học hướng nghiệp ngay từ lớp nhỏ này tôi nghĩ cũng rất hay. Ngoài trường này, còn một trường hướng nghiệp nữa là trường Trung Học Kỹ Thuật, học sinh trường này mặc đồng phục áo quần màu xanh công nhân.. Tuy trường nam sinh nhưng lại được xây cất rất đẹp, hai tầng và có những ô cửa sổ tò vò nhỏ nhỏ. Có một lần đội tuyển bóng chuyền trường Tổng Hợp qua thi đấu với Đội bóng trường Kỹ Thuật, Thầy hướng dẫn tên là Hoàng Trọng (thầy vừa phụ trách luôn khối thể thao của trường),  huy động cả lớp tôi đi cổ vũ . Đây là lần đầu vào trường này. Vừa qua khỏi cổng chúng tôi  nghe tiếng hò reo của các nam sinh trường kỷ thuật, và các cánh tay từ những ô cửa sổ thò ra vẫy vẫy, làm cả nhóm áo dài cũng hơi khớp. Cả đám  nói với nhau ,  trường đẹp vầy giá mà để nữ sinh học thì hay hơn. Bây giờ trường có tên mới là Cao Đẳng nghề Daklak.
   Một trường  nghè khác thuộc nghành y , dó là Trường Tá Viên Điều dưỡng, đào tạo y tá . Trường nằm sát bên trường trung Học Kỷ Thuật, lớp tôi có bạn Huỳnh thị An, năm lớp 11 bạn chuyển vào học ở trường này. Hiện nay đã đổi tên mới là trường Cao Đẳng Y tế Buôn Ma thuột..
    Nhưng Kỹ Thuật, Nông Lâm Súc, hay Tổng Hợp đều là trường công, lúc đó còn có các Trung Học tư thục như Trường Hưng Đức, Trường Bồ Đề. Những năm mới họp lớp các bạn Hưng Đức và Bồ Đề có đến họp chung với cấp lớp mình, vài năm sau các bạn tách ra riêng. Cũng không sao, Từ xưa Tổng Hợp vẫn là cánh chim đầu đàn, là ngôi nhà chung cho các bạn cựu học sinh Ban Mê mà.
      Cao hơn cấp Trung Học có hai trường Sư Phạm bổ túc và Trường Sư Phạm Cao Nguyên. Tôi  biết hai trường này nhiều vì ba  bạn  Trung Hưng học cùng lớp tôi làm Hiệu Trưởng ở đây. Sau này ba bạn Trung Hưng chuyển đi , ba bạn Thúy Ngọc chuyển đến thay và Ngọc cũng vào học chung lớp . Học ở đây thì mấy anh chị được gọi là Giáo Sinh và khi ra trường dạy cấp 1. Nhà Ngọc ở ngay trong trường Sư Phạm Bổ túc, trước mặt nhà là phi trường L19 cũ. Có giờ nghĩ tụi mình kéo nhau về nhà Ngọc chơi hoặc học bài. Sáng đi học đi ngang rủ Ngọc cùng đi, khổ nhất là đi lối này tụi tôi  phải qua trường  Nữ tiểu học Bà Triệu rồi mới đến Trường Tổng Hợp. Ngày thường thì không sao chứ sáng thứ hai, lỡ mà dậy hơi trễ. Cứ đến trường Bà Triệu thì còi hụ đến giờ chào cờ, trong trường các em học sinh chào cờ, phía ngoài đường mọi người đều đứng lại, mấy đứa tôi  cũng không dám đi tiếp dù chỉ băng qua phía bên kia đường là tới Trường. Chào cờ xong, chạy bay qua trường thì ông cai  từ từ đóng cổng, vừa khóc vừa năn nỉ  bác mới mở cửa cho vào. Vậy mà cũng cứ trễ hoài, đúng là  lề mề.
     Trường Sư Phạm bổ túc giờ là trường Sư Phạm Mẫu giáo, Trường Sư Phạm Cao Nguyên bây giờ là trường Đại học Tây Nguyên. Đây là những ngôi trường lớn, có tiếng trong khu vực Tây nguyên. Nhớ lại những ngôi trường cũ kỹ nhỏ bé ngày xưa. Nhưng đó cũng là nền tảng giáo dục miền núi đầu tiên, để lớp trẻ nối tiếp nhau học hành. Đến trường là nguyện vọng chung của bao lớp người. Từ những ngôi trường này, các thế hệ học sinh lớn lên, vào đời, phục vụ và mơ ước xây dựng một cao nguyên tràn sức sống cho tương lai.

                               Ghi Chú: cấp tiểu học trước kia gồm lớp Năm, lớp Tư, lớp Ba ,lớp Nhì, lớp Nhất, tương đương bây giờ là lớp 1, lớp 2, lớp 3, lớp 4 , lớp 5
                                Những nhân vật trong bài đều là bạn cùng cấp lớp niên khóa 1968-1975

 Trường trung Học Ban Mê Thuột, sau đổi là trung học tổng hợp BMT

 

 Trường la san Đồi 

 

Văn phòng và phòng giáo Viên của Trường Tổng Hợp BMT

 Xếp hàng vào lớp trước giờ học

TRỜI THANH BÌNH

  Những con đường ở West Palm Beach , bang Florida rộng thênh thang, xa ngút mắt với hai hàng cây tưởng như dài đến tận chân trời. Ven đường là những bờ cỏ xanh mướt mịn màng. Sâu phía trong , sau đám cây cao , sau hồ nước trong xanh thấp thoáng những ngôi nhà cũ kỷ mái đỏ . Trên cao những đám mây trắng trôi bồng bềnh soi bóng xuống mặt hồ yên tỉnh, khung cảnh thật thanh bình.
  Tôi đến đây một ngày tháng bảy, gia đình tôi định cư ở đây. Những người Việt tha phương đến một vùng trời xa xôi và xin chọn nơi này làm quê hương. Mẹ tôi thích nơi này, một thị trấn nhỏ ven biển. Mùa hè nắng chói chang và nóng ba mươi mấy độ.Mùa đông mát dịu không lạnh lắm, quanh năm cây cối xanh tươi.
   Dưới ánh nắng hè tôi thấy những người công nhân làm việc cật lực, họ xén những bãi cỏ dọc theo đường bằng máy, thu dọn những tàn cây cọ khô, trồng mới những cây hoa ven lề. Để có một thàng phố sạch đẹp người ta phải dọn dẹp liên tục, bền bỉ. Hệ thống tưới nước thì tự động đến giờ  phun và xoay tròn trên trảng cỏ, đến cây cối cũng tắm mát dễ chịu.
   Con người cũng dễ thương, họ hay nhường bước cho mình, tánh tôi hay vội và hấp tấp, đôi khi ngượng ngùng thầm vì cứ phải được nhường. Đến trước một cánh cửa siêu thị hay shop, người đi trước giữ cánh cửa đợi mình đi qua rồi mới vào.Ở những cửa hàng , tiệm ăn đông họ kiên nhẫn xếp hàng, không thấy cải cọ, chen lấn và nhất là không thấy xô xát, tôi sợ điều này lắm lắm.
   Mỗi khu dân cư bao quanh một cái hồ nước lớn, Florida là xứ xở của đầm hồ mà , đi vài đoạn đường là một cái hồ. Những loài chim trời sống quanh hồ thong dong tự tại ,chúng dạn dỉ không sợ người vì chẳng ai bắt, ai phá.Tôi cũng ít thấy người trên đường, khung cảnh thật vắng vẻ, chỉ những chiếc xe hơi chạy vụt qua.Khi thấy nguời muốn sang đường họ dừng lại thật xa và khoát tay cho mình đi qua rồi mới chạy tiếp.
   Cảnh quan yên tỉnh, sạch sẻ và buồn, nếu không có gia đình thì chắc não nuột lắm.Với những người trẻ ham vui, thích không khí xô bồ , xô bộn thì chắc không chịu nổi. Giờ này ở nhà quán xá tưng bừng, cà phê, bia rượu thoải mái. muốn ăn gì thì dọc đường có đủ bún, bánh, ốc, gỏi....Ở đây Phố xa lắc , chạy xe hơi cả tiếng đồng hồ. Nhà cửa, hàng xóm thì đóng im ỉm , một khu dân cư rộng lớn chỉ thỉnh thoảng mới thấy lác đác bóng người. Nhiều người mới qua chịu không nổi cứ muốn về,

   Ôi Mỹ gì mà buồn quá!

 

 

 

KHI CON ĐI RỒI

 Khi con đi rồi
Ba về ngang qua phố phường đông vui tấp nập
Ba ngang qua ngôi trường có hàng cây cao
Thẳng tắp đứng im lìm
Trời Ban Mê Thuột có lúc mưa lúc nắng
Nhớ những trưa trời nắng chang chang 
 Ba đón con giờ tan lớp
Nấp dưới  bóng cây ba dõi mắt nhìn
Phía cổng trường sẽ mở ra khi chuông tan học
Tìm bóng con trong bóng áo trắng đổ khắp sân trường

Rồi những chiều thu mưa bay lất phất
Ướt lạnh run run ba cứ khiên nhẫn đợi chờ
Ba sợ con ra ngơ ngác mắt nhìn
Không biết ba đâu , không biết ba đi đâu

Giờ ba cũng không nhớ được nhiều
Sau bao ngày , bao tháng , bao mùa mưa nắng
.Không nhớ ba con mình đã đi qua bao lần
Những con đường phố đông vui ồn ả
Lúc học trường rồi lúc học thêm
Nhưng ba nhớ cái bà cô già ngắt
Vừa già vừa khó chịu quá chừng
Ba chẳng sợ ai
Nhưng đứng trước bà cô là ba cứ ngại ngần
Vì con khi nghịch quá khi bỏ làm bài
Ba cũng không nhớ được qua những ngày như thế
Mình đã làm gì để con có thể siêng năng
Cũng có lần ba đến lớp học thêm
Con trốn học theo bạn bè đi mất biệt
Ba đã dong xe chạy khắp phố phường
Lòng ba lo sợ con bỏ học hôm nay
Là bỏ học luôn 
\Đã bao đứa trẻ hư bắt đầu như thế.

Ơi con đường dài cha con mình đã đi qua
Có những đêm mưa tầm tả ba chở con về
Trên chiếc xe cà tàng
Cứ ngang qua ổ gà, là xóc văng chìa khóa
Giữa trời mưa trút nước, hai bố con ướt như chuột lột
Rồi  những kỳ thi
Cuối học kỳ, cuối năm, cuối cấp
bao nhiêu bài vở với đề cương
Con đi thi , là ba cũng đi thi

 Vậy mà cũng qua
Vậy thời gian cũng qua
Con lớn lên 
Đã có nhiều cố gắng
Đã đi xa đi học tận phương trời
Tiễn con đi rồi 
Ba về ngang qua phố cũ
Lòng ngậm ngùi nước mắt rưng rưng
 Phố Phường bây giờ vẫn đông vui tấp nập,
Ngôi trường xưa vẫn đám áo trắng học trò,
Nhớ lại những con đường ngày xưa đã xa lơ xa lắc,
Nhớ con yêu  giờ ở  tận phương trời,

Con ở đâu thì tim ba ở đó
Đôi mắt đã nhập nhòa ba vẫn dõi bước con đi
 

                                                   Tặng Đức lê Tứ và Paul Tuyến

ĐI XA

   Mình sắp đáp một chuyến bay dài băng ngang Thái Bình Dương, và một chuyến nữa từ bờ Đông sang bờ Tây , đến bên kia bờ Đại Tây Dương. Nơi ấy có mẹ của mình, có em trai và em gái, có cháu trai và cháu gái. Nói tóm lại nơi ấy có gia đình và người thân của mình. Người ta bảo, ở đâu có gia đình ở đó là quê hương.
   Vậy mình sắp về với quê hương , quê hương vừa lạ vừa quen. Lạ vì mình chưa bao giờ đặt chân lên nó, còn quen là mình nhìn thấy nó mỗi ngày. qua những tấm hình gia đình gởi về, qua những cuộc trò chuyện mẹ con, chị em hằng ngày.. Quen còn vì mỗi lần nghe bão dữ hay tai ương qua vùng đất đó lòng mình cứ như thắt ruột thắt gan.Đã từ lâu nó như một phần của cuộc đời mình, thân thuộc và cay đắng.
   Chỉ là vài tháng thôi nhưng để có vài tháng đó mình đã cố gắng thật nhiều. Mình cùng đứa cháu đã trãi qua những ngày chờ đợi đăng đẳng, khóc lóc khi thất bại, tuyệt vọng khi trắc trở. Nhưng cuối cùng Chúa đã làm phép lạ, mình tin rằng phép lạ vẫn xảy ra hằng ngày trong đời, chỉ là người ta không nhìn thấy nó mà thôi.Con tạ ơn Người, chưa giờ phút nào trong đời Người bỏ con. Con sắp đưa cháu con đi về vùng đất của  tình yêu, nơi có giọt máu đào hơn ao nước lã.
                                        Đi đi con bến bờ giang cánh rộng
                                        Bốn phương trời hồ hải chí nam nhi
   Mai mình  cũng sẽ đưa cháu đến thăm mộ Ông Nội vì có thể lâu lắm cháu mới trở lại. Còn  mình muốn đến bên Ba, muốn kể cho ông nghe, những ngày tháng chông chênh vừa trôi qua, mong nó sẽ trôi đi mãi đi, để từ nay cháu đi về cuộc đời mới, nơi có Chúa và tình người yêu thương nhau, bền vững.
   Ta đi rồi ta nhớ khu vườn nhỏ, nhớ những bông hoa mới nở bên hè, ta nhớ hoa nhiều lắm hoa ơi, hoa có nhớ ta không

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

CHUYỆN NGÔI NHÀ CŨ

                                       

   Ngày tôi còn nhỏ , công việc của ba tôi đặc thù là di chuyển … và di chuyển….Chúng tôi phải thường xuyên dời nhà. Vì không ở đâu lâu nên gia đình tôi thường là ở nhà thuê. Con nít mà, sống ở một ngôi nhà thời gian lưu luyến tình cảm, khi rời đi tôi cũng buồn lắm . Nhưng rồi quen dần và thích nghi với cuộc sống, chị em  tôi nhanh chóng hòa nhập với nơi ở mới, bạn mới , lớp mới, trường mới….

   Năm 1975 cũng như nhiều người  khác , ba tôi  muốn hồi hương về miền Nam, nơi ông sinh ra và lớn lên. Ông về Long An mua một vườn thơm đang phát triễn xanh tốt. Nhưng rồi năm ấy lũ lên ngập trắng vườn. Mùa thu hoạch mà không lối vào ra phải đi bằng ghe. Dù là người con miền sông nước nhưng ông cũng ngán ngẩm nhìn trời nước mênh mông, lại sống ở rừng núi cao nguyên đã quen rồi .Ông  quyết định dắt dìu con cái trở lại Ban Mê Thuột.

    Nghĩ mình còn nặng nợ với đất đỏ, ba mẹ tôi mua nhà  và xin chọn nơi này làm quê hương, lúc đó ông đã gần năm mươi tuổi.. Thời cuộc làm ông không còn làm công việc cũ nữa, cũng có nghĩa là chúng tôi không phải dời nhà từ tỉnh này qua tỉnh nọ nữa…Chị em tôi có khoảng thời gian bên nhau ở ngôi nhà thân thương đó.

   Vậy mà cũng bốn mươi năm rồi, bao nhiêu là đổi thay. Ba tôi mất khi mới vừa qua tuổi sáu mươi, mẹ tôi theo mấy đứa con đi định cư nước ngoài. Tôi lấy chồng về nơi ở khác, và sống yên ổn bên đất nhà chồng đã mấy chục năm. Ngôi nhà cũ ở đường Nguyễn Thái Học mới đầu cho thuê sau bán luôn cho họ. Thỉnh thoảng chạy xe ngang tôi cũng ngoái đầu nhìn , cũng hơi xốn xang một chút nhưng không buồn và luyến tiếc bao nhiêu. Có khi do tôi đã quen từ nhỏ hay dời chuyển nhà,  cũng có lẻ  vì tôi vẫn sống ở thành phố này suốt bốn chục năm qua. Mọi cái đều như hơi thở , quen thuộc quá.

   Nhưng những cô bạn của tôi thì khác, một cô bạn ở châu Mỹ một ngày nhắn tin về cho tôi, “Uyên có thể chụp cho mình tấm hình nhà cũ của mình được không “.” À được không sao , có cái điện thoại nè chạy ngang bấm mấy cái “. Tôi đến con đường Đinh Tiên Hoàng, nơi nhà cũ của bạn. Ai mà không nhớ nhà của Hoàng chứ, điểm tập trung của lớp mà. Giờ nghĩ cũng về đây, làm đặc san cho cả lớp cũng tụ tập ở đây. Bây giờ ngôi nhà đã bị phá bỏ, trở thành một khu vui chơi cho thiếu nhi. Tôi chụp nhiều tấm hình gởi cho bạn, nhà Hoàng ở giữa, một ngả tư là con đường Nguyễn Công Trứ, một ngả tư là con đường thân quen lên Trường tổng Hợp, đường Hùng Vương. Trước mặt là Ty Công Chánh cũ, bây giờ cũng là một cơ quan Nhà Nước….

   Ôi, nhưng chưa dừng lại ở đó đâu mùa hè này Hoàng về lại Việt Nam, bạn kỳ công bắt xe lên Ban Mê Thuột. Một ngày năm đứa bạn nữ tụ tập lên trường xưa , rồi chở nhau ngang nhà cũ của bạn để Hoàng tận mục sở thị. Giữa trưa nắng chang chang đám bạn cố tri leo xuống xe chen nhau chụp hình, chẳng còn gì để hình dung kỷ niệm cũ, ngoài một gốc cây già nua. Ai đi ngang cũng lắc đầu không hiểu được , chỉ có tụi mình hiểu vì sao mà thôi.

   Còn một cô bạn nữa ở châu Âu, mới đầu năm nay về họp lớp. Nghĩ  phép có hai tuần luôn cả ngày bay . Lịch kín mít cũng ráng dành ra ba ngày về lại Ban Mê. Bận rộn tham gia họp lớp rồi văn nghệ văn gừng, Bạn bè chẳng có thời gian để chở Thúy đi đâu hết.hắn cứ loay hoay ở trong khách sạn. Ngày cuối cùng mới đi được một vòng, đến thăm nhà một vài người bạn. Thúy muốn tìm mộ ông nội, ngày xưa chôn ở nghĩa địa làng , cuối đường Quang Trung. Bây giờ nghĩa trang đã giải tỏa mộ ông của Thúy được cải táng ra nghĩa trang Thành Phố .

     Dù Thúy chưa đến lần nào và có rất ít thông tin ,rất vui là cũng tìm được mộ ông nội của Thúy, các bạn cùng đi thắp hương chào Nội. Chắc Ông cũng cảm động cho cô cháu bay mấy chục ngàn cây số về thăm nên phù hộ cho Thúy tìm được mộ. Thỏa lòng Thúy cũng vui lắm, nhưng đến lúc ra sân bay về lại Sài Gòn hắn bổng trăn trỡ “ nhưng còn buồn một chút là chưa kịp về thăm nhà cũ”. “ thôi Uyên sẽ tìm thay cho Thúy và chụp hình gởi qua , được không “.Thúy đồng ý ngay “ nhớ nhe, có một lần em trai Thúy đã đến rồi, thấy người chủ mới họ để nguyên như ngày xưa không thay đổi gì hết.”

      Thúy về châu Âu rồi, một tháng, hai tháng. Một sáng ngày tôi và người bạn tên Bích chở nhau lòng vòng mấy con hẻm nhỏ ở đường Phan Bội Châu và Hoàng Diệu để tìm nhà cũ của Thúy. Thật tình dù ở thành phố này  từ bấy đến giờ nhưng cũng bốn chục năm tôi mới trở lại khu này, từ ngày ông ngoại Thúy bán cái nhà này về Sài Gòn ( Thúy sống với ông bà ngoại ). Thật khác xưa nhiều quá, hồi đó là con hẻm đất đỏ bây giờ là  đường bê tông khô cứng. Các ngôi nhà thì hầu hết xây sát ra mặt đường, có nhiều  nhà xây mấy tầng. Một người phụ nữ hỏi tôi” cô tìm nhà ai , tôi chỉ cho tôi ở đây lâu rồi “. Tôi thăm dò “chị về đây bao lâu rồi”  “ lâu lắm, ba chục năm rồi “.  Vậy đó, ba chục năm đã là lâu lắm mà mình muốn tìm những nhân vật của bốn mươi năm cũ làm sao đây.

     Bích và tôi quyết định đi một lần nữa mà không tìm được thì chịu vậy. Tôi vừa  chạy xe và cố vận dụng hết trí nhớ,  còn Bích ngồi sau quan sát bỗng hắn reo lên “nhà này cũ quá  có phải đây không Uyên”. Có bao giờ bạn đang muốn tìm một khung cảnh nào đó trong ký ức bỗng nó hiện ra không. Đó là cảm giác của tôi lúc nhìn theo hướng tay của Bích . Tôi reo lên thật to “đúng rồi Bích ơi “.Tự dưng tôi cảm thấy bùi ngùi xúc động  khi bước qua cái cổng gỗ thấp , một khoảng sân nhỏ có trồng những luống hoa giản dị. Ngày ấy đến đây tôi chỉ là cô gái nhỏ mười mấy tuổi , bây giờ thì đã mấp mé sáu mươi. Ngôi nhà cũng vẫn như xưa , nhà xây cấp bốn thâm thấp, những tấm gạch hoa trang trí kiểu xưa, cửa sổ bằng gổ nho nhỏ. Cùng với thời gian ngôi nhà xuống cấp nhiều nhưng vẫn giữ nguyên như cách đây bốn mươi năm.

     Tôi đứng im lìm chìm trong kỷ niệm, mặc cho Bích tìm hết từ ngữ để giải thích với cô bé chủ nhà về chuyến viếng thăm này. Con người Ban Mê cũng hồn hậu và dễ thương lắm. cô gái nhanh chóng hiểu chuyện , cô để chúng tôi chụp hình.Lúc đứng quan sát ngoài vườn tôi nhìn thấy một cây dâm bụt già ra hoa màu tím nhạt, tôi xin cô bé một cành  để về trồng, cô cũng vui vẻ chặt cho một nhánh.  Cô gái  chỉ là dâu ở trong nhà, chủ nhà là người mua lại ngôi nhà này từ ông ngoại của  Thúy đã chết. Có hình thờ ở trong nhà, một khuôn mặt, chân chất và hiền lành.  Chắc họ cũng nghèo lắm vì đã bao năm họ vẫn để nguyên không sửa sang gì.

      Trên đường về tôi nhớ lại những buối sáng ngày xưa, tôi vẫn lóc cóc ôm vỡ từ nhà mình xuống nhà Thúy để học bài chung. Tôi cũng gặp Trung ở đây nhiều lần , Trung là bạn nam học cùng lớp chúng tôi. Đến lúc ra về, Trung bảo sẵn để Trung chở Uyên về, tôi lắc đầu, thực sự tôi chưa bao giờ ngồi sau xe một người bạn nam nào. Nhưng bạn bè đi cùng đường mà từ chối mãi thì khách sáo quá. Bất dắc dĩ tôi phải ngồi lên chiếc xe 67 của Trung,  về gần đến nhà tôi nói “ Trung ơi cho Uyên xuống ở đầu đường thôi ”. Nhưng Trung không chịu “để mình chở Uyên về tận nhà.” Là vì tôi ngại ở gần nhà tôi có đám thằng Hùng thằng Phước , chúng nó hay ngồi trước nhà, thằng Phước thì ôm đàn ghi ta gảy tưng tưng , còn thằng Hùng thì cứ gọi Uyên ơi , Uyên hỡi mỗi lần tôi đi học về.

      Đúng như tôi dự đoán ngay  ngày sau  tôi đi ngang là thằng Hùng nó dài giọng “ phải rồi bửa nay có bồ chở xe 67 cơ đấy”. Bình thường chúng nó chọc ghẹo tôi không nói gì, không hiểu sao hôm đó tôi nổi giận chưỡi lộn tay đôi với nó. Tất nhiên là nó không cải hay bằng tôi, hắn tức tối ,từ đó hắn đặt cho tôi cái tên là con Bà Chằng.

        Cách đây mấy năm ,đi đám cưới một người quen tôi mới biết là Hùng làm sui gia với người quen của tôi .Gặp hắn mặc com lê đen trịnh trọng , nhớ chuyện ngày xưa hai đứa cùng nhe răng cười. Hỏi thăm Phước là cái tên vẫn ôm đàn ghi ta gảy tưng tưng. Hùng bảo Phước giờ  có vợ con ở  luôn trong rẫy cà phê, ít ra phố và già lắm. Chuyện con nít ngày xưa giờ đã là dĩ vảng, tôi cũng tưởng mình đã quên hết rồi. Hôm nay đến ngôi nhà cũ bỗng nhớ lại nhiều điều,  thời gian đã trôi đi thật xa..

     Buổi tối tôi gởi tấm hình chụp trước nhà cho Thúy, nhận được hình hắn gọi về liền. Giống như tôi Thúy nhớ lại nhiều kỷ niệm và nhắc đến Trung. Hai đứa tôi mới gặp lại Trung trong dịp họp lớp năm nay.  Thúy kể trước ngày Thúy đi Trung có tặng cho Thúy một cuốn truyện tựa đề là Dễ thương, lúc đó trời mưa và Thúy loay hoay thế nào mà cuốn truyện rơi xuống nước và trôi đi mất ngay trước mặt Trung. Tôi cười phá lên “ sao tao không biết chuyện này “ “ tao tưởng có kể cho mày rồi chứ, hi hi.” “ ừ há đúng là con nít”. Tối hôm đó bỏ điện thoại xuống rồi tôi bỗng dưng khó ngũ. Dù rất thân nhưng có những điều Thúy đã khó nói với tôi,  như chuyện cái quyễn truyện dễ thương Trung tặng. Cũng như tôi cũng đâu có kể với Thúy chuyện Trung chở tôi về nhà, từ đó tôi có biệt danh Bà Chằng. Có những kỷ niệm chung mà có những kỷ niệm rất riêng, tưởng cũng lảng quên rồi, và bốn mươi năm sau mới nhớ lại trong cái giỏ hồi ức tuổi thơ……

   Nhánh cây dâm bụt tím xin được tôi đem về nhà ương trong một giò đất nhỏ, đợi khi nào có mầm  lá rồi sẽ tìm một chổ đất tốt bỏ xuống, Thúy nói rằng cây này có từ thời ông ngoại Thúy , còn cô gái chủ nhà hôm nọ thì bảo rằng cha chồng cô trồng. Ai cũng được, chủ mới hay chủ cũ cũng là những người rất cũ và đã ra người thiên cổ.

    Ba tháng sau, cây đã trổ lá non và có hai cái nụ hoa be bé. Tôi tưới nước hằng ngày , mong rằng nó sẽ sống và cao lớn để nhớ một lần quay về ngôi nhà kỷ niệm. Để nhớ về những người đàn ông của thế hệ cũ như ông ngoại của Thúy,  như Ba của tôi,như Ba của Hoàng, như người đàn ông mua lại nhà của ông  Thúy. Những người đàn ông hồn hậu, hiền lành và nhiều tình cảm  của ngày xưa. Có thể chia sẻ với nhau chổ ở,bửa cơm  dù chưa quen biết, có thể giúp nhau trong cơn hoạn nạn mà không toan tính. Để nhớ về cái thời mà người ta không tranh nhau từng tấc đất, không thưa kiện nhau vì một cái hàng rào, không dứt tình ruột thịt chỉ vì một ngôi nhà

    …. Cái thời ấy  giờ đã rất xa rồi.....

THÁNG TƯ - HOA TRONG NẮNG HÈ

Hoa chen hoa, lá chen lá

Chuổi ngọc tím

Mấy tầng Hoa

Tường Vi trắng

Tường vi hồng

hàng rào hoa Huỳnh anh 

Cao cao Hồng tiểu thư

Mai chỉ thiên trắng và hoa bướm vàng

Hoa Mua tím

Hồng anh

Hồng Tiểu Thơ

Hoa tỉ muội vàng

                                                       

Hoa Leo Tím ngang cửa sổ

Dậu rào hoa tím

Màu trắng yếu ớt trong nắng hè gay gắt

Trang mạnh mẻ

                                                                 Hoa trang và Bướm

Lối hoa

Hoa Móng rồng đỏ

hoa Rạng đông 

Đường hoa

Hoa Bướm bên tường nhà

Hoa lá ơi, cho ta gởi hết nổi niềm tháng tư.